Steve Jobs: egomaniac of visionair?

apple_emate_300

apple_emate_300

Steve Jobs’ Rosebud

De laatste film over Steve Jobs, niet te verwarren met de Jobsfilm uit 2013, is een must voor iedereen die wat met ICT heeft. De goede filmkritieken ga ik niet nog eens herhalen. De film is losjes gebaseerd op de uitstekende biografie van Walter Isaacson (hij schreef ook een mooie biografie over o.a. Einstein) en minder bekend maar een vette aanrader is zijn The Innovators. How a group of Hackers and Geeks Created the Digital Revolution (London, New York 2014). S cenarioschrijver Sorkin heeft uit scenario-technische overwegingen wat elementen toegevoegd. Interessant is om na te gaan wat Wahrheit en Dichtung is.  Dat valt erg mee.  De belangrijke rol van zijn marketingmanager Joanna Hoffman (schitterend gespeeld door Kate Winslet) is daar een voorbeeld van. In werkelijkheid was Joanna Hoffman getrouwd met een andere Apple-pionier. Ze stond wel bekend als de enige persoon die werkelijk tegen Jobs op kon en waar Steve naar luisterde. Wie een foto van mede Mac-ontwikkelaar Andy Hertzfield ziet, valt meteen de grote fysieke gelijkenis in de film op met acteur Michael Stuhlbarg een van de hoofdpersonen die kennelijk flink wat kilo’s aankwam voor zijn rol.  Dat geldt overigens niet voor de lijvige Jeff Daniels die Apple CEO Sculley speelt (hij is in werkelijkheid een magere Amerikaan).
In de film komt Jobs naar voren als een getormenteerd mens. “Ik wil helemaal niet aardig gevonden worden, door anderen. Het interesseert me eerlijk gezegd niks”, zegt hij tegen zijn oude schoolvriend Steve Wozniak (‘the Woz’) in de film. Wozniak is Jobs antipode. Wozniak en Jobs kennen elkaar nog als oprichters van de Homebrew Computer Club 1975). Wozniak raakte gebrouilleerd met zijn jeugdvriend Steve. In de film omdat hij en zijn team geen credit kregen voor hun werk aan de Apple II, de feitelijk melkkoe van het bedrijf. De Macintosh heeft vooral geld gekost. Of dit de echte reden is heb ik niet kunnen achterhalen. In de film zegt the Woz tegen Steve: “Je bent geen ingenieur, je kunt niet programmeren, je kunt niet ontwerpen, je kunt met een hamer geen spijker raken en de Mac-interface komt van Rank-XeroX. Je kunt feitelijk niks” Job riposteert dan: “Musici bespelen hun instrument, maar ik bespeel het orkest”. Wozniak, het mensenmens, ging jaren later voor de klas ging staan. Hij verloor miljoenen aan liefdadigheidsprojecten in het onderwijs. Bij de verkoop van de Iphone stond hij gewoon in rij voor Applestore in Manhattan voor het eerste exemplaar totdat hij door het publiek werd herkend.  In een BBC-interview afgelopen september stelt Wozniak dat in tegenstelling tot andere films waarin een acteur Jobs simuleerde, dit de echte Jobs was. Voor Wozniak was Jobs vooral een handige zakenman die belangrijk wil zijn volgens een recent interview. http://www.news.com.au/technology/steve-wozniak-apple-cofounder-steve-jobs-just-wanted-to-be-important-didnt-know-technology/news-story/7fa3d1709bda660c7604182c7bdd2503.
Handige zakenman, egomaniac of visionair? Wie zal het zeggen? In ieder geval iemand die oog had voor design en esthetiek.
Jobs focuste vooral op zichzelf en effect bij de sensationele, minutieus voorbereide presentaties van nieuwe producten. Veel ruimte voor credits voor anderen leek hij niet te hebben. Daar lag ook de wortel van de breuk met Wozniak. De opgezweepte hysterische fans in de zaal tijdens een presentatie doen  angstaanjagend aan.
Was Jobs een slecht mens? Jobs die de moeder en zijn kind eerst liet verrekken toen hij al miljonair was (hij erkende zijn dochter eerst niet en maakte haar moeder impliciet uit voor slet in Time-magazine).  Later is het goed gekomen tussen hem en zijn eerste dochter Lisa. Wozniak wilde technologie voor iedereen toegankelijk maken vandaar veel slots op de eerste Apple’s. Jobs wilde hermetisch afgesloten computers. De eindgebruiker moest zich geen zorgen maken over de techniek en de bediening. Ook nu kan ik mijn Macbook air of Ipad niet openen. Alleen met speciaal gereedschap kun je erbij. Nadat Jobs er bij Apple uit was gemieterd ontwikkelde men bij Apple de Newton. Helaas geen succes. Ik heb zelf jaren gewerkt met de onderwijsvariant de Emate (zie foto).  Ik kon er in een vliegtuig zeker 6-7 uur meewerken wat in de jaren ’90 wat toen zeer bijzonder was.  De emate had geen bewegende delen. Je kon er net als bij de Newton op schrijven en via een conversieprogramma kon je o.a. Ascii-tekstbestanden en Excel inlezen. Hij was nog mooi ook. Ik heb er nog steeds een in mijn bezit die ik graag bij presentaties laat zien. In de film is er een ontmoeting met John Sculley die vraagt wat hij nu eigenlijk tegen de Newton had. Jobs antwoord dat hij een hekel had aan de pen, waardoor je niet kon typen als je hem vasthield.
Jobs was een eikel. ‘Think different’ werd onder zijn medewerkers ‘Park different’ omdat Steve zijn sportauto altijd dubbel parkeerde op een invalideplaats bij een winkelcentrum. Dit komt overigens in de film niet voor.  De film is opgebouwd rond drie cruciale productiepresentatie van Jobs.
Regisseur Danny Boyle en scenarioschrijver Aaon Sorkin weten op overtuigende wijze de gevoelsarme Jobs te verklaren door zijn treurige adoptieverleden. Het eerste adoptiegezin dat hem na enige tijd terugbracht, zijn biologische moeder die hem daarna eerst niet wilde afstaan aan de zijn adoptieouders omdat ze het milieu niet katholiek en deftig genoeg vonden.  Mooi is de vondst op het einde waarmee Jobs als het ware zijn Rosebud-terug vond. Het deed mij denken aan de film Citizine Kane waar Kane’s megalomanie en zijn uiteindelijke ondergang ook voortkwam uit zijn bruut onderbroken jeugd.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.