LearningFocus. Adviseert, ontwerpt en ontwikkelt.

Samen werken aan leerprocessen. Lees meer over LearningFocus »

‘Echte jongens’

1 reactie

De PO-raad ontdekte onlangs dat er wel erg weinig mannen voor de klas staan

In 2012 schreef ik dit blog

‘Echte jongens’

Kinderen op de basisschool hebben doorgaans een juf. Van de leraren basisonderwijs die jaarlijks afstuderen is ca. 12% een man. Na enkele jaren heeft bijna de helft van hen het onderwijs al weer de rug toegekeerd. Is dat erg? Is het erg als een jongen uit een eenoudergezin tot zijn puberteit alleen met juffen te maken heeft gehad? Kort voor de zomer was ik bij een bijeenkomst vanwege een film die Katinka de Maar voor de VPRO-tv aan het maken is over dit onderwerp. De titel  van de film is ‘Echte jongens’. Er waren naast de documentairemaakster, wetenschappers , enkele VPRO-medewerkers, een beleidsmedewerker van OCW en een specialist op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt, die zich bezighoudt met het stimuleren van ‘hij-instromers’.

In het begin maakte een van de aanwezige onderzoeksters principieel bezwaar tegen de titel van de documentaire. ‘Echte jongens’ vond zij stigmatiserend en te stereotype ten opzichte van bijvoorbeeld homostellen. Katinka stelde terecht dat de titel discussie uitlokt en ook ironisch kan worden opgevat.

Maakt alleen vrouwen voor de klas iets uit bij het leren van jongens? De onderzoekers meenden van niet. Er was geen wetenschappelijk bewijs voor. Maar de resultaten van een grootschalig  Engels onderzoek dan dat begin 2012 werd gepubliceerd? De reden waarom jongens minder presteren in de klas komt doordat ze beoordeeld worden door een vrouw, althans dat stelt de Engelse kwaliteitskrant The Independent. Een nogal stevige conclusie. Uit het Engelse onderzoek onder 1200 scholieren in 29 scholen, bleek dat vrouwelijke docenten aan jongens significant lagere cijfers geven dan anonieme mannelijke examinatoren.  Dat leidde tot verontwaardigde reacties op de Independentsite. Zie: http://www.independent.co.uk/news/education/education-news/female-teachers-accused-of-giving-boys-lower-marks-6943928.html .

 

In de meeste West-Europese landen staan in het basisonderwijs veel meer vrouwen dan mannen voor de klas. Rolmodellen zijn belangrijk in het onderwijs. Meer vrouwen als docent in de bèta-vakken maakt echt uit, zo weten we. Maar het is toch complexer. Het is merkwaardig dat Nederland uitzonderlijk slecht scoort als het gaat om het aantal vrouwen voor science (6,1%),  wiskunde en informatica-beroepen. Duitsland, Frankrijk en Italië hebben bijna het dubbele percentage vrouwelijke studenten in dit soort studies. (Bron: Eurostat september 2011). Terwijl daar ook in het merendeel vrouwen voor de klas staan. Italie, met bijna overwegend vrouwen voor de klas, scoort in Bèta-studies en engineering aanzienlijk beter dan Nederland.

Het blijkt dat rond de leeftijd van 14 jaar meisjes besluiten dat bèta en techniek niets voor hen is. Er moet dus iets eerder gebeuren. Het heeft misschien toch met de lerarenopleiding te maken.  Op de PABO zijn vakken als beeldende vorming, bewegingsonderwijs, handvaardigheid, dans, drama en muziek bij veel vrouwelijke studenten erg geliefd. “De studiekeuze wordt vaak bepaald door het idee om lekker met kinderen bezig te zijn” vertrouwde  een PABO-docent mij toe. Toen ik jaren geleden zelf les gaf op een PABO en aan jongens vroeg waarom ze stopten met de opleiding, kreeg ik vaak als antwoord dat ze de studie te weinig uitdagend vonden, te soft en eigenlijk te makkelijk. Inmiddels is er het nodige aan het veranderen en komt er meer aandacht voor de kennisvakken en techniek. We kennen nu ook de academische PABO (waarvoor je een VWO-diploma moet hebben). Er moet echt meer gebeuren dan alleen maar ‘echte jongens’ voor de klas. Over een ding was iedereen het die middag wel eens: een organisatie met overwegend vrouwen is evenmin wenselijk als een organisatie met alleen maar mannen. Gemengde organisaties functioneren en presteren nu eenmaal beter.

 

Jan Lepeltak

 

Ontwikkel alternatieven bij dreigende sluiting

2 reacties
beleidbesturenkleine scholenkrimpopheffing

 

Ouders kunnen via MR  een alternatief plan bedenken

In een brief van 4 mei 2015 aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat hij de positie van ouders wil versterken door middel van een beschrijving van de procedure die de medezeggenschapsraad (‘MR’), waarin ouders vertegenwoordigd zijn, kan volgen om alternatieven voor een fusie of sluiting voor te leggen aan het bevoegd gezag. Zo’n alternatief kan zijn de overdracht van de school aan een ander bevoegd gezag, bijvoorbeeld de Verenigde Zelfstandige Dorpsscholen.
Begin dit jaar kwam een belangrijke handreiking (zie hieronder) uit van het Experticecentrum Onderwijsgeschillen. Die handreiking is in opdracht van het OCW geschreven door twee vooraanstaande juristen. Het toont zeer gedetailleerd aan dat de Medezeggenschapsraad een instantie is die meer bevoegdheden (lees ook macht) heeft dan men zich doorgaans realiseert. De afgelopen jaren ben ik in adviserende zin een aantal malen betrokken geweest bij dreigende schoolsluiting van een kleine school doorgaans in een krimpgebied.
In de handreiking worden een aantal fases in zo’n fusie/opheffingproces genoemd. Vaak moest ik dikke dossiers doorspitten opgesteld door advocaten van beide partijen (bestuur en MR). Dit was meestal de laatste van de vier fases. Geen leuk werk en wat treurig dat het zover moest komen. Het vreet energie en middelen waarvan ik liever zag dat deze aan het onderwijs en de leerlingen werden besteed. (meer…)

KomenskyPost vanaf 1 mei

Reageer »
asielkinderenbeleidbesturencodingCommunicatieconnected learningDidactieke-learningICTImplementatiekrimpLeerplanontwikkelinglerarensocial media

KomenskyPost header nieuw

De hoeveelheid informatie over ontwikkelingen op het gebied van innovatie en onderwijs zoals die via blogs dagelijks tot ons komt is voor een individu niet meer bij te houden. KomenskyPost selecteert, vat kort samen, schrijft zelf en linkt. Zo wil de redactie iedere geïnteresseerde op de hoogte houden. De redactie is daarbij volledig onafhankelijk.De humanistische vrijdenkersgeest van Komensky speelt daarbij een rol.

Komensky, beter bekend als Comenius (1592 – 1670), was asielzoeker (in Nederland), pedagoog, onderwijsvernieuwer en humanist. Hij was de eerste pedagoog die het belang van het gebruik van afbeeldingen in het onderwijs benadrukte. Comenius stond standenloos onderwijs voor, waarbinnen elk kind zich volledig kon ontwikkelen. Zijn opvattingen zijn nog opmerkelijk actueel.

www.komenskypost.nl

War Child en Connected Learning

Reageer »
asielkinderenbeleidblended learningCommunicatieconnected learninge-learningICTInformaticakrimponderzoekwar childwiskunde

Deze week was ik aanwezig bij een indringende presentatie van Kate Radford, programmamanager bij War Child.  Dit in het kader van een persbijeenkomst rond Connected Learning georganiseerd door Cisco Nederland. Cisco presenteerde  hun concept en visie met betrekking tot Connected Learning.
Het gaat onder meer om het implementeren van robuuste en veilige infrastructuren en het Internet of Everything (dus met domotica-toepassingen) en het integreren van zinvolle toepassingen daarbinnen. Ik beperk me nu even tot het funderend onderwijs, maar er waren ook presentaties vanuit het hbo.
Kansen voor Connected Learning zijn er natuurlijk genoeg in het K-12 onderwijs. Er zijn veel gebieden waar het lesgeven moeilijk is en het een uitdaging is om voor kinderen in hun eigen gemeenschappen onderwijs te verzorgen. Gebieden waar ook sprake is van sense of urgency. Dat kan gaan om bijvoorbeeld de eilanden in Indonesische archipel, kleine scholen in Nederlandse krimpgebieden, maar natuurlijk helemaal in conflictgebieden. (meer…)

Nederland nog steeds sloomste jongetje van de informatica klas

Reageer »
beleidcodingCommunicatieDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatielerarenonderzoek

We beginnen met het goede nieuws. De Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo onder voorzitterschap van Erik Barendsen is onlangs met een degelijk advies gekomen voor het eindexamenprogramma havo/vwo. Hier is over nagedacht. Het voorstel wordt breed gedragen. Het advies zit inhoudelijk goed in elkaar.  Ik mis wel aandacht voor de didactiek. Ideeën over hoe je je examendoelen bereikt zonder te vervallen in traditionele instructie? Wellicht komt dat in de voorgestelde handleiding voor invoering naar de scholen aan de orde.  Verder is het onderscheiden van 18 kennisdomeinen misschien wat veel van het goede. Zelf zou ik het keuzethema Algoritmiek, berekenbaarheid en logica eerder onder het kerndomein grondslagen laten vallen. Zolang we geen quantumcomputers hebben lijkt dit me een vrij elementair en duurzaam onderdeel van de informatica. Heeft men nog van de ervaringen van het  succesvolle vak fysische informatica kunnen leren? Ik lees er niet over.
Maar hoe zit het met het slechte nieuws? Als het om Coding/computational thinking op school gaat, behoren wij langzamerhand tot het slome jongetje in de Europese klas. Zie het onderzoek van het European Schoolnet van 2015 http://fcl.eun.org/documents/10180/14689/Computing+our+future_final.pdf/746e36b1-e1a6-4bf1-8105-ea27c0d2bbe0.
Het keuzevak informatica wordt gekozen door zo’n 12% van de leerlingen. Daar verandert het advies weinig aan. Dat is geen verwijt. De opdracht was nu eenmaal ontwerp een nieuw examenprogramma voor het keuze vak informatica in de 2e fase van havo/vwo. Dit vak  bevindt zich al jaren in negatieve spiraal, zo wordt ook in het advies terecht opgemerkt.  Het advies biedt geen de oplossing biedt. Hoe wordt de computationele kennis van de overige leerlingen geborgd? Niet dit dus.
Het probleem is dat het onze bewindspersonen ontbreekt aan een visie over de plek van Coding/computational thinking in ons huidige onderwijs. Geen visie is ook een visie namelijk de slechts denkbare. Platform 2032 waar de bewindspersonen zo gretog naar verwijzen (‘ik neem alles over’ zegt Dekker) vindt het belangrijk en daar blijft het voorlopig bij. De blik is gericht op de horizon van 2032.  We lezen voorstellen voor procedures van curriculumontwikkeling in het Onderwijs2032 advies. Vooralsnog duurt het, valt te vrezen ,jaren voor er onderwijsbreed iets met Coding gaat gebeuren in ons onderwijs.
Vaak wordt naar Engeland gekeken als het om de voortvarende invoering van coding gaat. Zie ook het Kennisnetrapport waarin het inspirerende project Computing at Schools (CAS) wordt beschreven https://www.kennisnet.nl/fileadmin/kennisnet/publicatie/Computing_onderwijs_in_de_praktijk.pdf . Inmiddels is ook François Hollande bezig met de invoering van zijn nationale programma L’école Numérique. Vanaf komend schooljaar zullen alle kinderen in de basisschool kennismaken met programmeren en de digitale cultuur. Deze lijn wordt in het schooljaar 2016-2017 ook in het voortgezet onderwijs voortgezet, waarbij voor leerlingen ook verdieping mogelijk is. Er wordt daarnaast stevig ingezet op de professionalisering van de docenten. Een jaar nadat de Président de la République de eerste stichting van een Grande École du Numérique bekend maakte, opende deze begin februari 2016 haar deuren. Uiteraard is er commotie over de plannen,  zo hoort dat ook en dat is in Frankrijk te verwachten, maar de voortvarende jonge, charismatische Franse minister van onderwijs Najat Belkacem (geb. in Marokko 1977) houdt stug vol. Zie haar site http://www.najat-vallaud-belkacem.com/. Twitteren doet Najat ook. Zij heeft bijna een half miljoen volgers (Mark Rutte heeft er 50.000 en Jet Bussemaker nog geen 5000).
De directe bemoeienis van president Hollande en Najat Belkacem geven aan hoe belangrijk de Franse politiek L’école Numérique vindt. Dat Sander Dekker zijn directeur-generaal po-vo stuurt om het advies van de Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo eind maart in ontvangst te nemen is weinig hoopvol.

Learn different: The AltSchools

1 reactie
beleidblended learningcodingDidactieke-learningICTInnovatielerarenLerenmulitmediaroboticasocial media

Learn different: The AltSchools

De school als  ‘for profit’ organisatie.

‘Think different’ was het motto van Steve Jobs. Zijn weduwe Laurene Powell Jobs heeft via haar charity vijftig miljoen dollar gereserveerd voor onderwijsvernieuwing daarbij is “Learn different’ het devies geworden. In The New Yorker van 7 maart 2016 staat een interessant artikel over de zogenaamde AltSchools in de VS. De Alt-schools zijn basisscholen (groep 1 tot en met groep 8) waarbij technologie een centrale rol speelt en die in hun aanpak sterk doen denken aan de Iederwijsschool van ruim 10 jaar geleden.  Maurice de Hond zou er zijn vingers bij aflikken en Aleid Truijens zou er van wakker liggen.

De AltSchools, er zijn er inmiddels vijf in de VS en er volgen er nog vijf (Manhattan, Chicago, San Francisco), willen de leerlingen voorbereiden op hun werkomgeving in de 21e eeuw. ‘Needs and passions’ is het devies. Kleine klassen, kleine teams waarbij een van de leerkrachten als schoolhoofd optreedt en gepersonaliseerd leren centraal staat en waar allerlei programmatuur voor wordt ontwikkeld.  Het schoolgeld voor de AltSchools bedraagt $ 30.000,-  maar dan krijg je ook wat. De eerste scholen zijn in 2013 gestart. (meer…)

Waarom Midas Dekkers door mijn leraar Engels van zijn geloof viel

1 reactie
herinnering

Genoten van het EO-interview afgelopen zondag met Midas Dekkers. Ik wist dat we samen op dezelfde jezuïetenschool in Amsterdam hadden gezeten, maar dat hij in de eerste klas van zijn geloof was gevallen door onze leraar Engels pater Mooijman was nieuw.  Aanleiding was zijn vraag aan pater Mooijman of hij nog in god geloofde. De reactie van pater Mooijman was dermate heftig dat dit de jonge Wandert Dekkers (zijn eigenlijke voornaam) aan het denken zette.
Mooijman was een uitstekende leraar Engels (sowieso was het lerarenteam dat voor een groot deel uit paters bestond ver bovengemiddeld, zoals ook Midas Dekkers stelde). Mooijman was de uitvinder in Nederland van de communicatieve taalmethode. In de Engelse les werd uitsluitend Engels gesproken en wie het waagde om Nederlands te spreken kon pijnlijk in aanraking komen met zijn liniaal. Hij was ook de eerste die een talenpracticum gebruikte in het middelbaar onderwijs.
Mooijman moest niets hebben van de paus, hij sprak van dat mannetje in Rome die dacht dat hij het wel voor ons kon uitmaken (dit speelde tijdens de zogenaamde affaire Kilsdonk en gerommel in de Nederlandse RK-kerk in de jaren ’60).  Mooijman was een zeer eigenzinnig mens. Bijzonder was dat wij (mijn vrienden en ik) ooit een klompje hasj van hem kregen. “Niet zeggen dat je het van mij hebt, ik ben er ook met toeval aangekomen. Ik hoor wel hoe jullie ervaring is”.  Wij consumeerden dit stukje tijdens het schoolfeest dat we samen met de RK-meisjes van het nabije lyceum vierden, de school van Aleid Truijens (onze school was toen nog een jongensschool). “Wat ruikt hier toch vreemd hoorde ik een van de surveillerende patesr zeggen.” Het was de tijd dat je als hoogste klassers nog gewoon mocht roken en een biertje drinken tijdens een schoolfeest. Gelukkig mag dat niet meer, want wij zijn tenslotte allemaal slecht terecht gekomen.

Scratch en Maker education: Beren op de weg?

Reageer »
~Maker movementbeleidcodingCommunicatieDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelingmultimediaOverheid

 

Joek van Montfort op de Megadojo in het Ziggodome

Joek van Montfort op de Megadojo in het Ziggodome

Afgelopen twee weken waren er in Amsterdam twee interessante bijeenkomsten rond respectievelijk Maker education (in de Balie) en Scratch (Megadojo in het Ziggodome). De zaal bij de Maker-Education bijeenkomst was bijna geheel gevuld met publiek uit heel Nederland (van Groningen tot de Brabantse Kempen).  Er waren interessante presentaties waarbij Rolf Hut de show stal.   Het was een heerlijk en echt inspirerend verhaal van de auteur van de Maakbare wereld. Hut is werkzaam op de TU Delft als (technisch) natuurkundige. Deze man moet een eigen tv-programma krijgen. Ik heb genoten van de gedreven presentatie van Astrid Poot ontwikkelaar van de Klooikoffers.
Uit de ontwapende presentaties van PO-docente Yvon Boger van het basisschool Het Palet in de Brabantse Kempen bleek weer eens dat je geen hardcore Bèta hoeft te zijn om goed met Makered bezig te zijn.  Belangrijk omdat de school van Astrid veel  juffen kent (althans zo lijkt op hun website) en we zien dat handvaardigheid richting Maker ed verschuift.
Jammer alleen dat er telkens bij de Baliebijeenkomsten zo weinig tijd/ruimte is voor deelname van het publiek. Op het einde van de bijeenkomst werd bekendgemaakt dat er nu makered-vouchers beschikbaar zijn. Leuk dat dit idee, dat ik bij de bekendmaking van het Codepact eerder ook heb geventileerd en dat nu bij de Makered’s praktijk wordt. De vouchers zijn tussen de € 250-500 Euro waard.  Dat is goed nieuws.  Helaas is er slechts € 25000,- beschikbaar is. Nu ja een beginnetje zou je kunnen zeggen. Gevaar is dat hiermee nieuwe initiatieven worden afgekocht. “Kijk is wat we allemaal al doen” ik hoor het Sander zeggen. Maar welke andere initiatieven? Er is geen Bussemaker/Dekker-beleid in dezen. (meer…)

Argumenten tegen de hbs zien we nu weer terug bij de coding-discussie

2 reacties
beleidcodingCommunicatieDidactiekgeschiedenis Ict en onderwijsICTInformaticaInnovatienatuurkundeOverheid

 

Aleid Truijens waardeer ik zeer als biografe van de schrijver Hotz en als columniste van soms zeer rake onderwijscolumns.  Maar als het om ICT gaat geeft zij blijk van een schokkend gebrek aan kennis dat zij paart aan een grote mate van stelligheid. Dat zien we ook deze week.  Recent was ik op een bijeenkomst van het  European Schoolnet waar naar aanleiding van een Europees onderzoek weer eens bleek dat ons voorgezet onderwijs wat betreft coding behoort tot de achterhoede in Europa behoort. Dat zal grote gevolgen hebben ondanks het komende bezoek van Mark Rutte aan Siliconvalley en het rapport Onderwijs2032.  De argumenten van Truijens komen mij bekend voor. Het zijn de argumenten die ook werden gebruikt toen de hbs in de 19 eeuw naast het gymnasium werd opgericht.  De hbs de school van onze grote natuurkundigen  en Nobelpriswinaars als o.a. Lorentz en Zeeman . (meer…)

De Contouren van Onderwijs 2032?

6 reacties
beleidbesturenICTInnovatieLeerplanontwikkelingmultimediaOverheid

Wie de voorstellen uit Ons onderwijs 2032 krijgt soms een déjà vue gevoel.  Veel voorstellen kan men, in andere bewoordingen, ook terugvinden in de Contourennota (1975) van minister Kemenade. Het waren de naweeën van de jaren ’60 en de tijd van de kritische leraren. Een euforische tijd waarin het kabinet Den Uyl, idealistisch maar wellicht naïef en overmoedig het onderwijs wilde vernieuwen. Toch zijn de ideeën nu minder revolutionair dan toen en komen ze bekend voor:

“De school bereidt de leerlingen te weinig voor op de samenleving waarmee ze te maken krijgen en waarin van hen in toenemende mate een eigen bijdrage, betrokkenheid en medezeggenschap worden verwacht.  In het onderwijs komen maatschappelijke verschijnselen en sociale problemen als welvaart, werkgelegenheid, sociale zekerheid, de derde wereld, veranderende rolpatronen voor mannen en vrouwen, milieuvraagstukken, criminaliteit (…) te weinig systematisch aanbod.” (p.12 Contourennota , 1975) (meer…)