Categorie: Professionalisering

(Edu)meetups, bijeenkomsten van en door leraren georganiseerd

2 reacties
CommunicatieDidactiekICTlerarenPresentatiesProfessionalisering

Rotterdam hielp Amsterdam enige tijd gelden met een interessant initiatief. In navolging en met gebruikmaking van de ervaringen van de succesvolle Meetups010 bijeenkomsten in de grote havenstad aan de Maas vond de eerste meetup020 in Amsterdam plaats.
Even ter vergelijking: bij de raadpleging rond Onderwijs2032 in de Amsterdamse Balie waren ca. 35 personen aanwezig, waarvan ongeveer 15 personen die voor de klas stonden en zeker vijf personen tot de organisatie behoorden.  De raadpleging was georganiseerd door de Onderwijscoöperatie ( ‘Van, voor en door de leraar’).
Hoe anders was de situatie in het schoolgebouw van het nieuwe Cartesius2 Lyceum (enkele jaren geleden nog thuishaven van circus Elleboog).  Meetup020 werd afgelopen dinsdagavond door bijna 70 personen bezocht.  Men moest de inschrijving vanwege de grote belangstelling stop zetten. Van de aanwezigen was veruit de meerderheid leraar.

“Het belangrijkste adagium van Frans is, blijf onafhankelijk en laat je niet betalen door de gemeente of wie dan ook. Eerst krijg je wat geld en al gauw verwacht men wederdiensten.”

De bedoeling van deze informele,  door onderwijsmensen georganiseerde bijeenkomsten,  is vooral ervaring en kennis delen. Maar ook discussiëren over nieuwe ideeën, plannen et cetera. Inmiddels schieten deze succesvolle bijeenkomsten als paddenstoelen uit de grond. Ze vormen de bewijzen van een nieuwe trends waarbij ‘ongeorganiseerd’  bijeenkomsten door groepen betrokkenen worden georganiseerd rond zelf ingebrachte thema’s. (meer…)

‘Pizzazzs’ of duurzaamheid

1 reactie
beleidbesturenImplementatielerarenLerenonderzoekOverheidProfessionaliseringtoetsen

Levin

Duurzaam verbeteren.
Belangrijke lessen uit Ontario

We kennen in het Nederlandse onderwijs allerlei competities met predicaten als top, excellent,  inspiratie, leraar van het jaar, de nieuwste school enzovoort. Daar is niks mis mee zolang maar niet de illusie bestaat dat ons onderwijs daar in de breedte veel mee opschiet.  Er moet meer gebeuren. We willen geen tweedeling tussen enkele hippe, moderne scholen (pizzazzs in onderwijsland) en de meerderheid die achteraan hobbelt.  De kernvraag is hoe bereik je brede duurzame verbetering bij de scholen?

In zijn boek How to Change 5000 schools. A practical and Positive Approach for Leading Change at Every Level. gaat auteur Ben Levin daar gedetailleerd op in. Levin is nuchter. Verandering kost tijd en het hele onderwijssysteem kan voor succes niet leunen op bijzondere mensen met goeie ideeën zoals Evers en Kneyber, waaraan we per definitie altijd een tekort hebben.  De opvallende, prachtige, nieuwe ideeën, (‘the pizzazz’s onthoud dat woord) zijn leuk maar de echte inspanning is het te laten werken. Ik werd op het boek attent gemaakt door een tweet van Pedro de Bruyckere. How to Change is een belangwekkend boek voor iedereen die zich bezighoudt met de verbetering van het (Nederlandse) onderwijs. Levin heeft zich als topambtenaar samen met Michael Fullan gedurende lange tijd ingezet voor de succesvolle verbetering van het onderwijs in Canadese staat Ontario. Ontario, met als hoofdstad Toronto, is interessant omdat het in omvang en onderwijssysteem (enigszins) vergelijkbaar is met Nederland (het telt13 miljoen inwoners met 5000 scholen maar is ruim 20x zo groot als Nederland). Het is ook sterk geürbaniseerd. Ontario kent het beroemde Ontario Institute for Studie in Education (OISE) waaraan ook Fullan was verbonden en dat ik enkele jaren geleden zelf bezocht.

 

Duurzaam verbeteren

Onder duurzame verbetering verstaat Levin een brede,  verbetering van de studieresultaten van leerlingen die standhoudt. Dan gaat niet alleen om rekenen/wiskunde en taal en de resultaten gemeten door tests. Het gaat er ook om de kloof in leerresultaten tussen de verschillen bevolkingsgroepen te verkleinen. Dat is voor ons zeer relevant. Kijk bij ons naar wie er op vmbo-scholen en havo-vwo scholen zitten.  (zie bijv. de factsheet Dienst Onderwijs en Onderzoek gemeente Amsterdam http://www.ois.amsterdam.nl/pdf/2010_factsheets_4.pdf .

Maar het gaat om meer.  Volgens Levin verander je alleen iets wanneer je dat doet op een zodanig wijze dat je docenten/onderwijsleiders, studenten en ouders moreel ondersteunt.  Het betekent dat je niet nog eens onevenredige extra inspanningen aan hen vraagt maar de kracht van de school en het systeem  versterkt en het vertrouwen van het publiek versterkt.
Sleutelwoorden bij dit alles zijn professionalisering (en mede daardoor capacity building), vertrouwen en ruimte scheppen voor de leerkracht. Het betekent niet dat alle testen verdwijnen, maar wel dat er anders mee wordt omgegaan. (meer…)

WAAROM SCRATCH ZAL AANSLAAN

2 reacties
beleidbesturencodingDidactieke-learninggeschiedenis Ict en onderwijsICTInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenLerenmultimediaProfessionaliseringPublicatiessocial media

Lessen van Logo

Er is veel voor te zeggen om de programmeertaal Scratch of een van de dialecten zoals Scatchjr, Sniff of Snap (voor heen BYOB) te gebruiken als de standaard codingtaal voor het onderwijs. BYOB bleek een niet zo geslaagde afkorting omdat deze afkorting bij feestjes in de VS vaak gebruikt wordt als Bring Your Own Booze (met dank aan Eelco Dijkstra).  Dus BYOB werd Snap.

Wat maakt een taal geschikt voor het onderwijs? Het simpelste antwoord is: eenvoud in gebruik. Maar dat is niet voldoende. Je moet snel resultaten kunnen zien, geluid en beeld (video of illustraties) kunnen invoeren, maar er is meer. Tijdens de openingsavond van de succesvolle Scratch2015 conferentie in augustus 2015 in Amsterdam (bijna 300 deelnemers uit meer dan 25 landen) was er een bijzonder interessante lezing van de eregast Cynthia Solomon over de oertijd van Logo.

Waarom nu aandacht voor Logo? Wie iets van de achtergronden van Scratch wil weten komt uit bij Logo. De uitgangspunten (de ‘filosofie’) en de doelstellingen van Scratch zijn in wezen die van Logo. Toen ik in 1986 een bezoek bracht aan Logo-ontwikkelaar Seymour Papert in het nieuwe MIT Medialab in Boston had ik ten onrechte het idee dat men nog in de pioniersfase was. Het tegendeel is waar, Cynthia Solomon was met Seymour Papert al vanaf eind jaren ‘60 en de jaren ’70 bezig op basis van ontwikkelingspsychologische principes van Piaget onderwijs met inzet van ICT te ontwikkelen voor kinderen. Zie voor het interview met Papert. http://www.learningfocus.nl/2014/02/25/1986-interview-met-seymour-papert-mindstorms/ .

Solomon schreef samen Papert in 1971 een nog steeds lezenswaardig artikel getiteld Twenty Things To Do With A Computer. Hier wordt ook de oerversie van Logo geïntroduceerd. Vergeleken met Scratch was Logo niet zo’n simpele taal als men deed voorkomen.  Solomon ging in op de begrippen constructivisme vs constructionism en haalde even uit naar de maker movement:

  1. constructionism is makings things to make sense
  2. constructivism is making sense without doing things
  3. maker movementis making things without attention to making sense

Cynthia ging wat kort door de bocht en deed mensen uit de maker movement daarmee tekort. Toch zat er een kern van waarheid in. In sommige workshops kennen toch wel een hoog erg fröbelgehalte zonder dat voldoende duidelijk wordt gemaakt wat er achter zit of wat de koppeling met curriculum is..
Solomon had mooi foto- en videomateriaal meegenomen. We zagen van een jonge hippie-achtige figuur met lang haar en baard die uitleg gaf bij demonstraties. Die hippie was Seymour Papert nog jaren voordat hij zijn beroemde Mindstorms , Children, Computers and Powerful Ideas (1980) schreef.

De kern van Papert’s ideeën is dat niet de computer ‘in command’ moet zijn maar de leerlingen en daartoe ontwikkelde hij zijn beroemde ‘turtle’ taal Logo, waarmee je de gang/bewegingen van een ‘virtuele’ en later ‘fysieke’ (speelgoed) schildpad kon programmeren. Hoe powerful Papert’s ideeën zijn blijkt nu uit  de opkomst van Scratch. (meer…)

Over het CodePact

Reageer »
beleidbesturencodingICTInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenProfessionalisering

leerlingen van de Ontplooiing

Programmeervouchers voor de digitale rugzak

Een aantal organisaties en commerciële bedrijven heeft de koppen bij elkaar gestoken om programmeren in het (basis)onderwijs te stimuleren. Ze ondertekenden een CodePact. Daar is niks mis mee. Integendeel aandacht voor ‘coding’ (maar liever ook wat breder gezien als “computanional thinking’) is een goede zaak. StartupDelta, met Neelie Kroes als speciale gezant, is initiatiefnemer van het nationaal CodePact. Maar voor het beginnen van een startup, is ‘coding’ an sich niet waar het om gaat. Dan hebben we het juist over een combi van problem-solving, creativiteit, algoritmisch denken, ondernemerschap en programmeren. (meer…)

Zin en onzin bij Gert Biesta’s boek

2 reacties
beleidbesturenDidactiekInnovatielerarenLerenonderzoekOverheidProfessionalisering

Het prachtige risico van onderwijs

Over het prachtige risico van onderwijs van Gert Biesta

‘Wie denken kan, leert van zichzelf, niet van de wijzen’.
Chinees gezegde, achtste eeuw.  Geciteerd door Frits Staal [1]

Het uit het Engels vertaalde boek Het prachtige risico van onderwijs van de Nederlander Ger Biesta. brengt bij sommige leraren op Twitter warme gevoelens teweeg, van instemming tot dweepzucht. Biesta heeft onderwijsopvattingen waar ik mij doorgaans zeer wel in kan vinden.  Zo deel ik zijn opvattingen over de rol van de docent in het  onderwijs, zijn kritische opvattingen over evidence based onderwijs (al is het waarschijnlijk om een andere reden)[2],   de meet- en toetscultuur,  de onzin over de docent als louter coach, en over  de onvoorspelbaarheid van onderwijzen.  Toch ontstaat er bij het lezen van delen van het boek een oncomfortabel en knagend gevoel. Zijn filosofische argumentatie, redeneringen  en concepten kan ik doorgaans niet volgen. Noties als ‘de metafysica van tegenwoordigheid’, ‘deconstructie’,  ‘transgressie’,’ het denken transcenderen’, ik kan er weinig mee. 
Uit de filosofie zijn in de 19e eeuw respectabele wetenschappen voortgekomen zoals de sociologie en psychologie. Dat geldt ook voor de 20e eeuw. Ik gebruik daarom, als het om leren en onderwijzen gaat, liever argumenten uit hedendaagse wetenschappen als de cognitieve psychologie, neurowetenschap, wetenschapsfilosofie en (psycho)linguïstiek. Ik denk aan voor mij relevant werk van wetenschappers als Carl Bereiter,  Noam Chomsky, Howard Gardner, Catherine Snow, Jelle Jolles, Seymour Papert en Mitchel Resnick, om slechts enkelen te noemen. Kortom daar waar de empirie, formele logica, wiskunde, (wetenschaps)filosofie en de praktijk ons iets leren over leerprocessen en onderwijzen. (meer…)

30 jaar ICT in het onderwijs

2 reacties
~Maker movementbeleidbesturencodinge-learninggeschiedenis Ict en onderwijsICTInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenonderzoekOverheidProfessionaliseringroboticasocial media

DSC07296

Het slechte en het goede nieuws

Deze tekst is gebaseerd op mijn lezing gegeven op de Nationale OnderwijsTentoonstelling (NOT) van 27 – 31 januari 2015

“In vijf tot tien jaar moeten alle leerlingen zijn onderwezen in de mogelijkheden van de computer voor beroep, deelname aan de maatschappij en persoonlijke ontplooiing”. Men zou kunnen denken dat dit een recente politieke doelstelling is.  Niets daarvan. Het gaat om het onderwijsdeel van het Informatica Stimuleringsplan. De tekst komt uit een schrijven uit 1984 van minister Deetman aan de tweede kamer en werd geciteerd door Joke Voogt bij haar oratie als bijzonder hoogleraar ICT en curriculum (UvA) in november 2014.

Of deze doelstelling anno 2015 is gehaald, valt te betwijfelen.  Het duurt allemaal een beetje langer. Misschien was de doelstelling te hoog gegrepen, misschien zijn de maatschappij en de technologie te snel veranderd. Of is er iets anders aan de hand? Zijn er miljarden uitgegeven aan plannen die achteraf niet zo succesvol bleken? En hoe staan we er nu voor? Wat dat laatste betreft is er zowel slecht nieuws als goed nieuws. (meer…)

De beroerde stand van ons informatica-onderwijs

Reageer »
beleidcodingDidactieke-learningICTInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenonderzoekProfessionalisering

De Telegraaf bracht deze week een artikel over het grote tekort aan informatici en ander gekwalificeerd ICT-personeel.  Grote multinationals hebben al eerder gedreigd hun hoofdkantoren te verplaatsen naar landen waar de noodzakelijke kennis wel aanwezig is. We zien in andere Europese landen, zoals Italië, Oostenrijk en de UK interessante onderwijsinitiatieven die vaak al in de basisschool beginnen. In Nederland zien we nauwelijks enige politieke beweging. Alleen D’66, bij monde van de 2e kamer onderwijswoordvoerder Paul van Meenen, spreekt zich duidelijk uit voor invoering van het vak ‘Computer Science’.  Maar de regeringspartijen willen er niet aan. Hierbij een artikel van mij over deze kwestie in het laatste decembernummer van het tijdschrift van 12 tot 18. Bottom line is dat alleen de vernieuwing van de eindtermen, waar nu door een commissie aan wordt gewerkt, voor het vrijblijvende vak Informatica in de bovenbouw VO volstrekt onvoldoende is.

 

Informatica VO in gevaar-page-001Informatica VO in gevaar-page-002

 

 

Lesgeven is leuk, leraar zijn vaak minder

1 reactie
beleidbesturenDidactiekInnovatielerarenLerenOverheidProfessionalisering

Onlangs las ik een interessant blog van Hester IJsseling over het leraarsvak. Kort samengevat was het een pleidooi voor herwaardering van de rol van de leraar en het vergroten van het zelfrespect. Het artikel zet aan tot reflectie en dat is goed.
De moeilijke positie van de docent heeft voor een deel oorzaken bij hem zelf maar ook bij de samenleving en de politiek.
Lesgeven is leuk. Ik heb het tien jaar gedaan en mis het vaak. Leraar zijn is vaak een stuk minder leuk. De laatste jaren dat ik les gaf ging het vergaderen steeds meer overheersen. Een nieuw schoolmanagement kwam met fusieplannen die er door werden gedrukt en uiteindelijk de facto de ondergang inluidde van wat een hele goede autonome school was. Het was een school zoals ook wordt beschreven in het hoofdstuk Het alternatief voor scholen (p. 269 e.v.) , in het boek van Kneyber en Evers e.a. .
Maar de school als werkomgeving krijgt op den duur ook iets benauwendst. Jan Siebelink heeft in zijn roman De laatste schooldag de sfeer van die beperkte microkosmos treffend weergegeven. Ik heb nooit fulltime lesgegeven maar er altijd iets naast gedaan. Meestal was dat journalistiek werk. Maar dat was niet altijd eenvoudig te combineren. Grappig is dat eigenlijk bijna nooit collega’s reageerden op wat ik er naast deed, behalve die enkeling die ook schreef, zoals collega Frans Ottenhof (tegenwoordig ook columnist bij Van twaalf tot achttien). Leerlingen reageerden eerder. Niet omdat ik dat zei, maar omdat ze zelf of hun ouders artikelen in computerbladen lazen. (meer…)

Na investeren in voorsprong, nu inhalen van achterstand

2 reacties
~Maker movementbeleidbesturencodingDidactiekgeschiedenis Ict en onderwijsICTInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenonderzoekOverheidProfessionaliseringProjectmanagementroboticaStimulering STEM

 

“Wij streven ernaar dat over vijf tot tien jaar alle leerlingen voor hun toekomstig beroep, voor het deelnemen aan het maatschappelijk leven en hun persoonlijke ontplooiing worden onderwezen in en met de mogelijkheden van de computer.”  Zo lezen we op p.6 van het Informatica Stimuleringsplan (INSP) in 1984. Met dank aan Joke Voogd voor deze verwijzing in haar oratie  aan de UvA op 21/11/2014.  Toch waren er jaren van trots. Na Engeland en Schotland behoorden we begin jaren ’90 tot de Europese voorhoede. Dat is al lang niet meer zo. (meer…)

Informatica van ‘anything goes’ naar echt schoolvak

Reageer »
beleidbesturencodingDidactiekICTInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenProfessionalisering
Leerling laat zelfgebouwde 3D-printer zien tijdens Lorentz-workshop.

Leerling laat zelfgebouwde 3D-printer zien tijdens Lorentz-workshop.

Onlangs vroeg Justine Pardoen zich in een tweet af waarom het KNAW-advies over digitale geletterdheid in voortgezet onderwijs zo weinig reacties opleverde. Daar zijn wel verklaringen voor te geven. Afgelopen week werden in Lorentz Center workshops gegeven rond het thema computing in secondary education. (meer…)