Categorie: onderzoek

War Child en Connected Learning

Reageer »
asielkinderenbeleidblended learningCommunicatieconnected learninge-learningICTInformaticakrimponderzoekwar childwiskunde

Deze week was ik aanwezig bij een indringende presentatie van Kate Radford, programmamanager bij War Child.  Dit in het kader van een persbijeenkomst rond Connected Learning georganiseerd door Cisco Nederland. Cisco presenteerde  hun concept en visie met betrekking tot Connected Learning.
Het gaat onder meer om het implementeren van robuuste en veilige infrastructuren en het Internet of Everything (dus met domotica-toepassingen) en het integreren van zinvolle toepassingen daarbinnen. Ik beperk me nu even tot het funderend onderwijs, maar er waren ook presentaties vanuit het hbo.
Kansen voor Connected Learning zijn er natuurlijk genoeg in het K-12 onderwijs. Er zijn veel gebieden waar het lesgeven moeilijk is en het een uitdaging is om voor kinderen in hun eigen gemeenschappen onderwijs te verzorgen. Gebieden waar ook sprake is van sense of urgency. Dat kan gaan om bijvoorbeeld de eilanden in Indonesische archipel, kleine scholen in Nederlandse krimpgebieden, maar natuurlijk helemaal in conflictgebieden. (meer…)

Nederland nog steeds sloomste jongetje van de informatica klas

Reageer »
beleidcodingCommunicatieDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatielerarenonderzoek

We beginnen met het goede nieuws. De Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo onder voorzitterschap van Erik Barendsen is onlangs met een degelijk advies gekomen voor het eindexamenprogramma havo/vwo. Hier is over nagedacht. Het voorstel wordt breed gedragen. Het advies zit inhoudelijk goed in elkaar.  Ik mis wel aandacht voor de didactiek. Ideeën over hoe je je examendoelen bereikt zonder te vervallen in traditionele instructie? Wellicht komt dat in de voorgestelde handleiding voor invoering naar de scholen aan de orde.  Verder is het onderscheiden van 18 kennisdomeinen misschien wat veel van het goede. Zelf zou ik het keuzethema Algoritmiek, berekenbaarheid en logica eerder onder het kerndomein grondslagen laten vallen. Zolang we geen quantumcomputers hebben lijkt dit me een vrij elementair en duurzaam onderdeel van de informatica. Heeft men nog van de ervaringen van het  succesvolle vak fysische informatica kunnen leren? Ik lees er niet over.
Maar hoe zit het met het slechte nieuws? Als het om Coding/computational thinking op school gaat, behoren wij langzamerhand tot het slome jongetje in de Europese klas. Zie het onderzoek van het European Schoolnet van 2015 http://fcl.eun.org/documents/10180/14689/Computing+our+future_final.pdf/746e36b1-e1a6-4bf1-8105-ea27c0d2bbe0.
Het keuzevak informatica wordt gekozen door zo’n 12% van de leerlingen. Daar verandert het advies weinig aan. Dat is geen verwijt. De opdracht was nu eenmaal ontwerp een nieuw examenprogramma voor het keuze vak informatica in de 2e fase van havo/vwo. Dit vak  bevindt zich al jaren in negatieve spiraal, zo wordt ook in het advies terecht opgemerkt.  Het advies biedt geen de oplossing biedt. Hoe wordt de computationele kennis van de overige leerlingen geborgd? Niet dit dus.
Het probleem is dat het onze bewindspersonen ontbreekt aan een visie over de plek van Coding/computational thinking in ons huidige onderwijs. Geen visie is ook een visie namelijk de slechts denkbare. Platform 2032 waar de bewindspersonen zo gretog naar verwijzen (‘ik neem alles over’ zegt Dekker) vindt het belangrijk en daar blijft het voorlopig bij. De blik is gericht op de horizon van 2032.  We lezen voorstellen voor procedures van curriculumontwikkeling in het Onderwijs2032 advies. Vooralsnog duurt het, valt te vrezen ,jaren voor er onderwijsbreed iets met Coding gaat gebeuren in ons onderwijs.
Vaak wordt naar Engeland gekeken als het om de voortvarende invoering van coding gaat. Zie ook het Kennisnetrapport waarin het inspirerende project Computing at Schools (CAS) wordt beschreven https://www.kennisnet.nl/fileadmin/kennisnet/publicatie/Computing_onderwijs_in_de_praktijk.pdf . Inmiddels is ook François Hollande bezig met de invoering van zijn nationale programma L’école Numérique. Vanaf komend schooljaar zullen alle kinderen in de basisschool kennismaken met programmeren en de digitale cultuur. Deze lijn wordt in het schooljaar 2016-2017 ook in het voortgezet onderwijs voortgezet, waarbij voor leerlingen ook verdieping mogelijk is. Er wordt daarnaast stevig ingezet op de professionalisering van de docenten. Een jaar nadat de Président de la République de eerste stichting van een Grande École du Numérique bekend maakte, opende deze begin februari 2016 haar deuren. Uiteraard is er commotie over de plannen,  zo hoort dat ook en dat is in Frankrijk te verwachten, maar de voortvarende jonge, charismatische Franse minister van onderwijs Najat Belkacem (geb. in Marokko 1977) houdt stug vol. Zie haar site http://www.najat-vallaud-belkacem.com/. Twitteren doet Najat ook. Zij heeft bijna een half miljoen volgers (Mark Rutte heeft er 50.000 en Jet Bussemaker nog geen 5000).
De directe bemoeienis van president Hollande en Najat Belkacem geven aan hoe belangrijk de Franse politiek L’école Numérique vindt. Dat Sander Dekker zijn directeur-generaal po-vo stuurt om het advies van de Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo eind maart in ontvangst te nemen is weinig hoopvol.

‘Pizzazzs’ of duurzaamheid

1 reactie
beleidbesturenImplementatielerarenLerenonderzoekOverheidProfessionaliseringtoetsen

Levin

Duurzaam verbeteren.
Belangrijke lessen uit Ontario

We kennen in het Nederlandse onderwijs allerlei competities met predicaten als top, excellent,  inspiratie, leraar van het jaar, de nieuwste school enzovoort. Daar is niks mis mee zolang maar niet de illusie bestaat dat ons onderwijs daar in de breedte veel mee opschiet.  Er moet meer gebeuren. We willen geen tweedeling tussen enkele hippe, moderne scholen (pizzazzs in onderwijsland) en de meerderheid die achteraan hobbelt.  De kernvraag is hoe bereik je brede duurzame verbetering bij de scholen?

In zijn boek How to Change 5000 schools. A practical and Positive Approach for Leading Change at Every Level. gaat auteur Ben Levin daar gedetailleerd op in. Levin is nuchter. Verandering kost tijd en het hele onderwijssysteem kan voor succes niet leunen op bijzondere mensen met goeie ideeën zoals Evers en Kneyber, waaraan we per definitie altijd een tekort hebben.  De opvallende, prachtige, nieuwe ideeën, (‘the pizzazz’s onthoud dat woord) zijn leuk maar de echte inspanning is het te laten werken. Ik werd op het boek attent gemaakt door een tweet van Pedro de Bruyckere. How to Change is een belangwekkend boek voor iedereen die zich bezighoudt met de verbetering van het (Nederlandse) onderwijs. Levin heeft zich als topambtenaar samen met Michael Fullan gedurende lange tijd ingezet voor de succesvolle verbetering van het onderwijs in Canadese staat Ontario. Ontario, met als hoofdstad Toronto, is interessant omdat het in omvang en onderwijssysteem (enigszins) vergelijkbaar is met Nederland (het telt13 miljoen inwoners met 5000 scholen maar is ruim 20x zo groot als Nederland). Het is ook sterk geürbaniseerd. Ontario kent het beroemde Ontario Institute for Studie in Education (OISE) waaraan ook Fullan was verbonden en dat ik enkele jaren geleden zelf bezocht.

 

Duurzaam verbeteren

Onder duurzame verbetering verstaat Levin een brede,  verbetering van de studieresultaten van leerlingen die standhoudt. Dan gaat niet alleen om rekenen/wiskunde en taal en de resultaten gemeten door tests. Het gaat er ook om de kloof in leerresultaten tussen de verschillen bevolkingsgroepen te verkleinen. Dat is voor ons zeer relevant. Kijk bij ons naar wie er op vmbo-scholen en havo-vwo scholen zitten.  (zie bijv. de factsheet Dienst Onderwijs en Onderzoek gemeente Amsterdam http://www.ois.amsterdam.nl/pdf/2010_factsheets_4.pdf .

Maar het gaat om meer.  Volgens Levin verander je alleen iets wanneer je dat doet op een zodanig wijze dat je docenten/onderwijsleiders, studenten en ouders moreel ondersteunt.  Het betekent dat je niet nog eens onevenredige extra inspanningen aan hen vraagt maar de kracht van de school en het systeem  versterkt en het vertrouwen van het publiek versterkt.
Sleutelwoorden bij dit alles zijn professionalisering (en mede daardoor capacity building), vertrouwen en ruimte scheppen voor de leerkracht. Het betekent niet dat alle testen verdwijnen, maar wel dat er anders mee wordt omgegaan. (meer…)

Dilemma’s bij vernieuwing

Reageer »
beleidbesturenDidactiekICTInnovatielerarenLerennatuurkundeonderzoek

Wie het onderwijs wil vernieuwen heeft met een dilemma te maken. Daar moest ik aan denken bij het lezen van het blog van Larry Cuban (hoogleraar en auteur) over incrementele of fundamentele veranderingen in het onderwijs. De vraag is gebruik je je energie binnen het bestaande systeem en de school en wil je van daaruit veranderingen realiseren of zoek je het in het fundamenteel nieuwe. Je keuze heeft een persoonlijk, misschien moet je zelfs zeggen een politiek kant. Kies je bijvoorbeeld voor de “gewone” publieke openbare school of voor een nieuw gestichte school die door steun van draagkrachtige ouders en bedrijven kan worden gerealiseerd. Wil je dat de hele school op de schop gaat zoals onderwijskunstenaar Sjef Drummen met zijn Agora propageert (‘ik ben een kunstenaar en heb niet doorgeleerd’)? De verhalen over de dramatische gevolgen van interventies ambitieuze bestuurders die de hele zaak op de schop wilden zijn er legio van Purmerend tot Leeuwarden kennen we de voorbeelden. (meer…)

Op zoek naar het smurfendorp

Reageer »
Didactiekfilosofielerarennatuurkundeonderzoekwetenschap
Ivo van Vulpen deeltjes onderzoeker Nikhef
Ivo van Vulpen
deeltjesonderzoeker Nikhef

De ontdekking van het higgsdeeltje

Ivo van Vulpen was nog een kleuter toen theoretisch natuurkundigen het standaardmodel formuleerden. In dat model ontbrak één deeltje. Het deeltje dat er voor zorgt dat alle andere elementaire deeltjes massa krijgen. Inmiddels is Ivo van Vulpen gepromoveerd, deeltjeswetenschapper en een enthousiast ambassadeur van het onderzoek naar de allerkleinste bouwstenen van ons universum. Ik sprak  hem op het nationale instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) in Amsterdam.
Wat is het belang van het higgsdeeltje?
“We konden nooit verklaren hoe een deeltje aan zijn massa komt. Dat deeltjes massa hebben is duidelijk anders zouden we niet kunnen verklaren dat de elementaire deeltjes samenklonteren, wat uiteindelijk leidt tot het ontstaan van sterren als de zon. Maar het laatste puzzelstukje in de theorie ontbrak, namelijk het antwoord op de vraag hoe die deeltjes aan hun massa komen. Als deeltjes geen massa hebben dan zouden atomen niet kunnen bestaan net zo min als ons eigen zonnestelsel. Door de ontdekking van het higgsboson kunnen we een verklaring geven hoe de wereld in elkaar zit. Dat is dus een belangrijke mijlpaal voor de wetenschap”. (meer…)

Coding/programmeren op School

Reageer »
beleidcodingDidactiekICTInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelinglerarenonderzoekOverheid

 

Er is enige tijd geleden wat reuring rond het onderwerp programmeren op school. Aanleiding was een kritische column van Aleid Truyens in de Volkskrant. Ik ga niet in op de kop van de column: Eerst onderzoek en dan gebruik. Er is de afgelopen decennia al veel onderzoek gedaan en kort door de bocht is de conclusie dat wanneer ICT is ingebed in de eigen visie en manier van werken er wel degelijk sprake is van een positief effect op onderwijsleerprocessen. Dit is allemaal keurig gedocumenteerd in het werk van Alfon ten Brummelhuis van Kennisnet.
Internationaal gebruikt men de term coding. Coding is voor mij een pars pro toto voor algoritmiseren, programmeren en de theorie die daarbij hoort. Coding op de basisschool nu al verplichten is onzin, al was het alleen al om de onmogelijkheid daar nu leraren voor op te leiden. Maar er zijn genoeg basisschoolleerlingen die coding heerlijk vinden en zo hun eigen apps maken. Vraag maar aan Pauline Maas die veel op basisscholen doet. We zien een aantal interessante en succesvolle initiatieven zoals Codekinderen (Pauline Maas), Coderdojo’s, Scratch (Joek van Montfoort), en robotica/robocupjunior (Peter van Lith en  Martin Klomp). Vooral mee doorgaan. (meer…)

Adam Curry de uitvinder van Youtube?

Reageer »
beleidblended learningICTInnovatielerarenonderzoeksocial media

 

youtube

Youtube bestaat 10 jaar. Toch was het Adam Curry die het begin 2000 al had over een Youtube-achtige site in de toekomst. Dat zit zo. Eind vorige eeuw interviewde ik toenmalig directeur Erik Zegwaart van NL-tree. Nooit van gehoord? Geeft niet. NL-tree was de organisatie die in opdracht van de overheid tegen betaling alle scholen op internet moest aansluiten. Dat ging goed totdat KPN besloot scholen gratis op internet aan te sluiten. NL-tree was niet gratis. Na enkele rechtszaken vormde het uiteindelijk het einde van NL-tree.
In het gebouw van de vereniging van kabelnetexploitanten, waar het interview plaatsvond, was een congres bezig en de keynote werd verzorgd door voormalig DJ en internetondernemer Adam Curry. Als ik wilde kon ik de keynote bijwonen en dat deed ik. Adam had het over de mogelijkheid in de nabije toekomst eigen videofilmpjes op internet te zetten om die zo te delen met anderen. Dat leek mij een grappig idee. Hij gaf wat voorbeelden o.a. uit de privésfeer en zo werden de aanwezigen aan het denken gezet over een Youtube-achtige site. Zijn woorden bleven bij mij hangen en ik besloot Adam korte tijd laten te benaderen als mogelijke presentator voor uitreiking van de Computerschool van het jaar 2000 prijs.
Op een zondagmiddag in het voorjaar van 2000 bezocht ik hem in zijn Amsterdamse grachtenpand. Het gesprek werd regelmatig onderbroken door de telefoon. Vaak eindigde Adam met een “I love you to,” en “see you Patrice.’’  Zoals we weten hield de relatie tussen Adam en Patricia Paay geen stand.

Adam vond onderwijs interessant, ook zakelijk. Presenteren deed hij doorgaans voor 20.000 gulden of gratis en dat laatste was natuurlijk bij ons het geval. Toenmalig onderwijsminister Loek Hermans reikte in Leiden de prijzen uit. Hij fluisterde in mijn oor dat hij inmiddels contact had met Adam Curry en hij hem had gevraagd een site voor scholieren te ontwikkelen. Dat liep allemaal heel anders. Het werd een affaire die uiteindelijk profijtelijk eindigde voor Adam maar kostbaar voor het ministerie van onderwijs en uiteindelijk de belastingbetaler. Maar dat is een geheel ander verhaal.

Zie voor nadere info over de  zgn. Jamby affaire  http://www.volkskrant.nl/dossier-archief/sjoemelen-voor-de-minister~a725700/

 

Biesta in de Balie: zinvol of zinledig?

1 reactie
beleidDidactiekInnovatieonderzoekPresentaties

biesta zinvol 12 tot 18Onlangs bezocht ik de Balie in Amsterdam voor een lezing van Gert Biesta, veel geroemd onderwijspedagoog. De lezing maakte deel uit van de serie Mijn idee voor onderwijs. In april verscheen in het tijdschrift Van twaalf tot achttien een recensie van mij op zijn boek Het prachtige risico van onderwijs. Kort samengevat komt mijn kritiek op zijn boek er op neer dat ik het een weinig coherent geheel vind (‘kaleidoscopisch’ in Biesta’s woorden) en ik zijn taalgebruik niet altijd kan volgen. Een verklaring daarvoor kan men vinden bij de (taal) analytische filosofen. In veel van zijn kritiek op onze meet- en afrekencultuur in het onderwijs kan ik mij overigens zeer wel vinden. Sowieso komt Biesta mij voor als een beminnelijk en integer mens, daarover geen misverstand. (meer…)

Kleine scholen en kwaliteit gaan goed samen

4 reacties
beleidbesturenDidactieke-learningfusieICTInnovatiekleine scholenkrimponderzoekopheffingOverheidsluiting

Eind schooljaar 2014-2015 werd bekend dat in Friesland weer enkele tientallen kleine scholen zijn gesloten. Het is mijn overtuiging dat dat in veel gevallen niet nodig was. In dit artikel ga ik nader op de misverstanden over de relatie kleine school en kwaliteit. Wat we vaak zien is slordige argumentatie en procedures bij sommige besturen, de MR en de ouders die in een (te) laat stadium worden ingelicht, het ontbreken van onderzochte alternatieven. In dit artikel ga ik onderwijsinhoudelijk in op de kleine scholenproblematiek.  Sluiting hoeft geen kwestie van geld en kwaliteit te zijn. Smart inzet van ICT kan net zoals in Finland, Nieuw-Zeeland, Schotland en Canada voor oplossingen zorgen. Graag sta ik besturen en MR’s bij om te kijken naar de alternatieven en het voorkomen van conflictsituaties. (meer…)

Zin en onzin bij Gert Biesta’s boek

2 reacties
beleidbesturenDidactiekInnovatielerarenLerenonderzoekOverheidProfessionalisering

Het prachtige risico van onderwijs

Over het prachtige risico van onderwijs van Gert Biesta

‘Wie denken kan, leert van zichzelf, niet van de wijzen’.
Chinees gezegde, achtste eeuw.  Geciteerd door Frits Staal [1]

Het uit het Engels vertaalde boek Het prachtige risico van onderwijs van de Nederlander Ger Biesta. brengt bij sommige leraren op Twitter warme gevoelens teweeg, van instemming tot dweepzucht. Biesta heeft onderwijsopvattingen waar ik mij doorgaans zeer wel in kan vinden.  Zo deel ik zijn opvattingen over de rol van de docent in het  onderwijs, zijn kritische opvattingen over evidence based onderwijs (al is het waarschijnlijk om een andere reden)[2],   de meet- en toetscultuur,  de onzin over de docent als louter coach, en over  de onvoorspelbaarheid van onderwijzen.  Toch ontstaat er bij het lezen van delen van het boek een oncomfortabel en knagend gevoel. Zijn filosofische argumentatie, redeneringen  en concepten kan ik doorgaans niet volgen. Noties als ‘de metafysica van tegenwoordigheid’, ‘deconstructie’,  ‘transgressie’,’ het denken transcenderen’, ik kan er weinig mee. 
Uit de filosofie zijn in de 19e eeuw respectabele wetenschappen voortgekomen zoals de sociologie en psychologie. Dat geldt ook voor de 20e eeuw. Ik gebruik daarom, als het om leren en onderwijzen gaat, liever argumenten uit hedendaagse wetenschappen als de cognitieve psychologie, neurowetenschap, wetenschapsfilosofie en (psycho)linguïstiek. Ik denk aan voor mij relevant werk van wetenschappers als Carl Bereiter,  Noam Chomsky, Howard Gardner, Catherine Snow, Jelle Jolles, Seymour Papert en Mitchel Resnick, om slechts enkelen te noemen. Kortom daar waar de empirie, formele logica, wiskunde, (wetenschaps)filosofie en de praktijk ons iets leren over leerprocessen en onderwijzen. (meer…)