Categorie: krimp

Verkiezingen 2017: Bedreigt de brede school de kleine school?

Reageer »
ICTkleine scholenkrimp
't klaverblad Drimmelen

’t klaverblad in Drimmelen moest sluiten

Kleine scholen in krimpregio’s zoals delen van Groningen, Friesland, Zeeland, delen van Brabant, Zeeland en Zuid-Limburg hebben het moeilijk. Hun voortbestaan wordt ernstig bedreigd. We hebben het dan gauw over zo’n 2000 scholen. Een goede kennis die voor D66 in een Groningse gemeenteraad zit vroeg ik hoe D66 hier tegenaan kijkt? Hij maakte me duidelijk dat D66 weinig in kleine scholen ziet.  Dat is erg jammer. Nog los van de emoties die de sluiting van de enige school in een kleine gemeenschap teweegbrengt, biedt ICT uitstekende mogelijkheden om te innoveren en een kleine school te behouden.
De afgelopen jaren heb ik een aantal medezeggenschapsraden van kleine scholen met succes mogen bijstaan. Van de innovatie heb ik later helaas nog niet zo veel gemerkt.
De problemen van een aantal kleine scholen was niet dat men onder de norm zat wat betreft het aantal leerlingen, het was meestal ook geen kwestie van kwaliteit of geld dat bij het bestuur leidde tot een voorgenomen besluit tot fusie dus feitelijke sluiting van de vaak meer dan 100 jaar oude dorpsschool. Wat dan wel? In veel gevallen werd al elders gebouwd aan een nieuwe brede school kilometers verderop. Een school met allerlei voorzieningen zoals dagopvang etc. Vaak waren er afspraken met de gemeente die investeerde in een nieuw gebouw voor een paar honderd leerlingen op basis van de belofte dat het bestuur door sluiting  van de kleine dorpsscholen voor de nodige leerlingen zal zorgen. Sommige nieuwe gebouwen stonden voor een deel leeg en dat was niet bedoeling. (meer…)

Voor honderden scholen dreigt in nieuwe schooljaar het doek te vallen

Reageer »
besturenfusiekleine scholenkrimpleraren

Wacht niet af bij dreiging

Het nieuwe schooljaar is voor de meeste scholen weer begonnen.  Dat betekent dat voor honderden kleine scholen het ook het laatste schooljaar zal zijn. Voor veel kleine kernen is sluiting een zeer dramatische gebeurtenis, die vaak onnodig is. Ouders en Medezeggenschapsraad hebben in het proces van opheffing/fusie vaak veel meer invloed dan ze zich bewust zijn. De sluiting is altijd het gevolg van een keuze die het bestuur maakt. Ook als de school onder de wettelijke norm uitkomt zijn er pragmatische oplossingen. Vaak zijn er al afspraken met de gemeente over een brede school waar de leerlingen heen gaan. Soms is men al met de bouw begonnen. Een brede school kan voordelen hebben maar als dat ten koste gaat van de vertrouwde dorpsschool dan ligt dat vaak anders.
De afgelopen jaren heb ik (samen met anderen) met succes een aantal ouders en MR’s van bedreigde scholen in o.a. Friesland, Drenthe en Overijssel mogen bijstaan. Slechts in een geval had dit geen succes omdat er werd feitelijk te laat aan de bel getrokken.
Tijdens mijn lectoraat aan de lerarenopleiding van Noordelijke Hogeschool in Leeuwarden (NHL) heb ik de waarde van de kleine rurale school pas echt ontdekt. Volgens de internationaal bekende onderwijsexpert prof. Stephen Heppell zou de kleine school juist de norm moeten zijn.
Betrokkenen (zoals ouders, leraren en betrokken inwoners) aarzel vooral niet als er zich een opheffingsdreiging aankondigt om aan de bel te trekken en neem desgewenst contact op met mij.

Jan Lepeltak
j.lepeltak@learningfocus.nl , tel.: 06 5392 7287
Zie verder ook mijn artikel http://www.learningfocus.nl/2015/03/03/kleine-scholen-en-kwaliteit-gaan-goed-samen/

Ontwikkel alternatieven bij dreigende sluiting

2 reacties
beleidbesturenkleine scholenkrimpopheffing

 

Ouders kunnen via MR  een alternatief plan bedenken

In een brief van 4 mei 2015 aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat hij de positie van ouders wil versterken door middel van een beschrijving van de procedure die de medezeggenschapsraad (‘MR’), waarin ouders vertegenwoordigd zijn, kan volgen om alternatieven voor een fusie of sluiting voor te leggen aan het bevoegd gezag. Zo’n alternatief kan zijn de overdracht van de school aan een ander bevoegd gezag, bijvoorbeeld de Verenigde Zelfstandige Dorpsscholen.
Begin dit jaar kwam een belangrijke handreiking (zie hieronder) uit van het Experticecentrum Onderwijsgeschillen. Die handreiking is in opdracht van het OCW geschreven door twee vooraanstaande juristen. Het toont zeer gedetailleerd aan dat de Medezeggenschapsraad een instantie is die meer bevoegdheden (lees ook macht) heeft dan men zich doorgaans realiseert. De afgelopen jaren ben ik in adviserende zin een aantal malen betrokken geweest bij dreigende schoolsluiting van een kleine school doorgaans in een krimpgebied.
In de handreiking worden een aantal fases in zo’n fusie/opheffingproces genoemd. Vaak moest ik dikke dossiers doorspitten opgesteld door advocaten van beide partijen (bestuur en MR). Dit was meestal de laatste van de vier fases. Geen leuk werk en wat treurig dat het zover moest komen. Het vreet energie en middelen waarvan ik liever zag dat deze aan het onderwijs en de leerlingen werden besteed. (meer…)

KomenskyPost vanaf 1 mei

Reageer »
asielkinderenbeleidbesturencodingCommunicatieconnected learningDidactieke-learningICTImplementatiekrimpLeerplanontwikkelinglerarensocial media

KomenskyPost header nieuw

De hoeveelheid informatie over ontwikkelingen op het gebied van innovatie en onderwijs zoals die via blogs dagelijks tot ons komt is voor een individu niet meer bij te houden. KomenskyPost selecteert, vat kort samen, schrijft zelf en linkt. Zo wil de redactie iedere geïnteresseerde op de hoogte houden. De redactie is daarbij volledig onafhankelijk.De humanistische vrijdenkersgeest van Komensky speelt daarbij een rol.

Komensky, beter bekend als Comenius (1592 – 1670), was asielzoeker (in Nederland), pedagoog, onderwijsvernieuwer en humanist. Hij was de eerste pedagoog die het belang van het gebruik van afbeeldingen in het onderwijs benadrukte. Comenius stond standenloos onderwijs voor, waarbinnen elk kind zich volledig kon ontwikkelen. Zijn opvattingen zijn nog opmerkelijk actueel.

www.komenskypost.nl

War Child en Connected Learning

Reageer »
asielkinderenbeleidblended learningCommunicatieconnected learninge-learningICTInformaticakrimponderzoekwar childwiskunde

Deze week was ik aanwezig bij een indringende presentatie van Kate Radford, programmamanager bij War Child.  Dit in het kader van een persbijeenkomst rond Connected Learning georganiseerd door Cisco Nederland. Cisco presenteerde  hun concept en visie met betrekking tot Connected Learning.
Het gaat onder meer om het implementeren van robuuste en veilige infrastructuren en het Internet of Everything (dus met domotica-toepassingen) en het integreren van zinvolle toepassingen daarbinnen. Ik beperk me nu even tot het funderend onderwijs, maar er waren ook presentaties vanuit het hbo.
Kansen voor Connected Learning zijn er natuurlijk genoeg in het K-12 onderwijs. Er zijn veel gebieden waar het lesgeven moeilijk is en het een uitdaging is om voor kinderen in hun eigen gemeenschappen onderwijs te verzorgen. Gebieden waar ook sprake is van sense of urgency. Dat kan gaan om bijvoorbeeld de eilanden in Indonesische archipel, kleine scholen in Nederlandse krimpgebieden, maar natuurlijk helemaal in conflictgebieden. (meer…)

Wie zit op Sander Dekker’s plannen te wachten?

Reageer »
beleidbesturenICTkleine scholenkrimpLeerplanontwikkelingOverheid

 

In het persbericht van Sander Dekker over de verruiming van de regels voor het starten van een nieuwe school staan nogal wat onbewezen aannames.  “Vernieuwende initiatieven krijgen te weinig kans, terwijl scholen die slecht onderwijs geven wél kunnen starten.” Waaruit blijkt precies dat vernieuwende scholen te weinig kans krijgen?

Scholen kan men in de plannen stichten om het gehanteerde onderwijsconcept, bijvoorbeeld door het specifieke gebruik van nieuwe technologieën. Dat kan mits vergezeld van ouderverklaringen of een marktonderzoek. Maar het bestaande verruimde experimenteerartikel uit de wet maakt het nu toch ook mogelijk een nieuwe school te starten? Gewoon wat makkelijker dat artikel toepassen en klaar ben je. Daar hebben we toch geen nieuwe wetgeving voor nodig? Maar ja, wetgeving is belangrijk voor het politieke CV van een bewindspersoon. (meer…)

Waarom OCW zo weinig van ICT weet

Reageer »
beleidbesturencodingDidactiekgeschiedenis Ict en onderwijsICTImplementatieInformaticaInnovatiekleine scholenkrimplerarenmulitmediaOverheid
Onderwijsminister Wim Deetman in 1987

Onderwijsminister Wim Deetman in 1987

Onlangs had ik een uitgebreid gesprek met oud-onderwijsminister Wim Deetman later o.a. voorzitter van de 2e kamer, burgemeester van Den Haag en lid van de Raad van State.
Het ging mij nu met name om de oertijd van computers in ons onderwijs.  Deet, zoals hij door velen werd genoemd, had ik al enkele keren eerder geïnterviewd, voor het eerst in 1987. Ik heb hem leren kennen als een slimme, wat stijve maar integere politicus, wars van enig populisme. Populariteit streefde hij niet na, ook niet bij zijn collega’s, maar hij bleef wel altijd loyaal. Het interview met hem uit ’87 had ik meegenomen. Deetman was toen nog een jonge veertiger. Het zien van die foto ontlokt een glimlach.  Hij behoorde zonder twijfel tot de minst populaire ministers. Dat gold trouwens niet alleen bij de werkenden in het onderwijs, maar ook binnen het kabinet was hij weinig populair. Minister-president Lubbers behoorde tot zijn weinige politieke vrienden.
Bezuinigen op lerarensalarissen maakt je niet populair, al zaten we dan economisch in zwaar weer. Ik kan me herinneren dat ik enkele honderden guldens per maand op mijn parttime lerarensalaris moest inleveren. Misschien achteraf een blessing in disguise, het dwong als me jonge vader naar andere wegen te zoeken. Die vond ik deels na 10 jaar lesgeven in de journalistiek. (meer…)

MR van kleine school wint ook in hoger beroep

Reageer »
beleidbesturenInnovatiekleine scholenkrimpLeren

Weer won een MR van een kleine school een rechtszaak toen men zich verzette tegen de voorgenomen sluiting van de school door het overkoepelende bestuur. Eind mei berichtte ik over een hoger beroep dat de stichting Palludara, een Fries PO-schoolbestuur, had ingesteld bij de Ondernemingskamer in Amsterdam. Het bestuur wenste zich niet neer te leggen bij de uitspraak van de Landelijke Geschillen Commissie Wet Medezeggenschap Scholen (LGC). De MR van Mids de Marre, een kleine Jenaplanschool in Gaastmeer (die ik ook onderwijskundig mocht adviseren) stemde niet in met het fusievoorstel (de feitelijke sluiting van de kleine school) van het schoolbestuur. De LGC stelde de MR in het gelijk. Het bestuur had afspraken geschonden en was o.a. slordig opgesprongen met de fusie-effectrapportage. Daar wenste de bestuurder/directeur zich echter niet bij neer te leggen. Hij had het uiteraard allemaal prima gedaan. Het enige wat het bestuur nog als laatste mogelijkheid zag was in beroep gaan bij de Ondernemingskamer (die zich doorgaans bezig houdt met meningsverschillen in het bedrijfsleven, maar ja sommigen zien een school ook als een soort bedrijf). Weer moest onderwijsadvocaat Mr. Dik Berkhout namens de MR in het geweer komen. De rechters waren geduldig en scherp. Kern van het beroep was dat het bestuur vond dat de sluiting van de school een school overstijgende zaak was waar alleen de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) mee moest instemmen. De MR had geen bevoegdheid in dezen. Maar, vroeg een van de rechters: “waarom vroeg u dan toch instemming aan de MR als er al instemming was van de GMR terwijl u meende dat de MR daar verder geen instemmingsrecht over had”. Toen kwam er een prachtige understatement van de nerveuze directeur/bestuurder Joop Fortuin: “Ik wilde de MR meenemen in de nieuwe dynamiek”. Die nieuwe dynamiek had intussen gezorgd voor totaal verziekte verhoudingen tussen de ouders, bestuur, inwoners en deels ook de leerkrachten. Tienduizenden euro’s verder is het bestuur in laatste instantie uitgeprocedeerd. Wat een verspilling van onderwijs geld. Wat hadden er mooie innovatieve plannen ontwikkeld kunnen worden waardoor de kleine school gewoon, eventueel samen met de fusie kan school, kan blijven voortbestaan zonder dat persoonlijke verhoudingen zouden zijn geschaad. Voeg daarbij de advocaat en proceskosten en tel uit je winst. De ondernemerskamer toetste uitsluitend of de juridische procedure door LCG correct was gevolgd. Inhoudelijk liet ze zich niet uit over de bevoegdheden van de centrale MR van het overkoepelende bestuur vs de MR van Mids de Marre. Maar de rechters stelden dat als men meende dat de lokale MR geen bevoegdheid had in dezen men dat dat bij de LCG had moeten inbrengen. De LCG heeft juridisch correct gehandeld was het oordeel. In voorkomende gevallen maken MR’s ook weer goede kansen. Gelukkig zijn er genoeg wijze bestuurders die het niet zover laten komen.

Over besturen, sluiting en kleine scholen

1 reactie
beleidbesturenInnovatiekleine scholenkrimpOverheid
't klaverblad Drimmelen

’t Klaverblad Drimmelen

Hoe het ook kan en hoe het niet moet
Een boeiende week met veel contrasten. Zo mocht ik een presentatie geven op obs ’t Klaverblad een heel kleine school in Drimmelen. Mijn presentatie die avond ging over onderwijs op kleine scholen en dat het met de kwaliteit doorgaans goed zit. Het ging ook over samenwerken met andere (kleine) scholen en de mogelijkheden die ICT biedt. Eerst dan maar het goede nieuws. De aanwezigen waren ouders, leerkrachten en collega’s van andere scholen uit de buurt, een bevlogen directeur/bestuurder en bewoners uit deze kleine kern onder aan de Biesbosch. Wat de aanwezigen gemeen hadden was een grote mate van betrokkenheid bij de school. Geweldig om weer te mogen ervaren wat een belangrijke rol een school inneemt in een kleine gemeenschap. Het was ook die gemeenschap die pal stond voor het behoud van de school, ook al heeft die op dit moment minder dan 23 leerlingen. De meediscussiërende directeur-bestuurder Ad Goossens stelde dat de school zonder die inspanning niet open was gebleven. De school werkt met moderne technologie en experimenteert o.a. met Ipads. Men is samen met een orthopedisch chirurg, een fysiotherapeut en de Radbout Universiteit een pilot-onderzoek gestart naar de effecten van schrijven op de Ipad voor de fijne motoriek. Het is o.a. deze laboratoriumfunctie voor de andere zestien scholen waarmee ’t voorbestaan van ’t Klaverblad is gelegitimeerd stelde de bestuurder Ad Goossens. Mocht het uiteindelijk niet lukken als zelfstandige school dan is er nog een plan B waarmee de school een dependance wordt van een grotere naburige school.
“Meenemen in de nieuwe dynamiek”
Het was een fijne avond met enthousiaste reacties en met een goed gevoel reed ik in mijn auto huiswaarts. Zo kan het dus ook, maar dan nu het contrast. Een zitting van de ondernemingskamer in het witte, marmeren nieuwe Paleis van Justitie aan het Amsterdamse IJ.
De stichting Palludara, een Fries PO-schoolbestuur, wenste zich niet neer te leggen bij de uitspraak van de Landelijke Geschillen Commissie Wet Medezeggenschap Scholen (LGC WMS). De MR van Mids de Marre een kleine school (die ik ook onderwijskundig mocht adviseren) stemde niet in met het fusievoorstel (de feitelijke sluiting van de kleine school) van het bestuur. De LGC WMS stelde de MR in het gelijk.  Het bestuur had afspraken, geschonden en was o.a. slordig opgesprongen met de fusie-effectrapportage.
Daar wenste de bestuurder/directeur zich niet bij neer te leggen. Hij had het uiteraard allemaal prima gedaan. Het enige wat het bestuur nog als mogelijkheid zag was in beroep gaan bij de Ondernemingskamer (die zich doorgaans bezig houdt met meningsverschillen in het bedrijfsleven, maar ja sommigen zien een school ook als een soort bedrijf).
De rechters waren geduldig en scherp.  Kern van het beroep was dat het bestuur vond dat de sluiting van de school een school overstijgende zaak was waar alleen de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) over moest instemmen. De MR had geen bevoegdheid in dezen. Maar, vroeg een van de rechters: “waarom vroeg u dan toch instemming aan de MR als er al instemming was van de GMR terwijl u meende dat de MR daar verder geen instemmingsrecht over had”. Toen kwam er een prachtige understatement van de nerveuze directeur/bestuurder  Joop Fortuin: “Ik wilde de MR meenemen in de nieuwe dynamiek”. Die nieuwe dynamiek had intussen gezorgd voor totaal verziekte verhoudingen tussen de ouders, bestuur, inwoners en deels ook de leerkrachten. Voeg daarbij de advocaat en proceskosten en tel uit je winst.
De uitspraak van het gerecht kan overigens verstrekkende gevolgen hebben voor MR’s van kleine scholen. Over acht weken uitspraak. Interessant die datum want het bestuur wil de school al per 1 augustus a.s. opheffen. Dat meningsverschillen zo uit de hand kunnen lopen. Ik fietste na de zitting ditmaal met een slecht gevoel naar huis.

 

Sander Dekker’s brief over de dorpsscholen

Reageer »
beleidbesturenInnovatiekleine scholenkrimp

Zit het venijn van de Dorpsscholenbrief  van Sander Dekker(SD) in de staart?  Als je zijn brief begint te lezen denk je: dat ziet er aardig uit, maar het lijkt op einde tegen te vallen.
SD stelt dat hij de positie van de ouders wil versterken, maar hij komt met vage procedurele beloften in de toekomst. Hij richt zich in het begin vooral op de noodzaak dat een MR de achterban ook daadwerkelijk raadpleegt. (Is dit een ernstig probleem?)
SD: “Ik wil de positie van ouders versterken, door zo snel mogelijk in de Wet Medezeggenschap Scholen op te nemen dat de leden van de MR bij advies over sluiting of bij een verzoek om instemming over fusie of overdracht van een school, altijd eerst de achterban moeten raadplegen. Een verplichting om een voorgenomen fusie een jaar voor de sluiting te melden, wil ik daar niet aan toevoegen, omdat een harde termijn ongewenst belemmerend kan zijn.” (meer…)