Categorie: Informatica

Een van de weinige ICT-successen: de invoering van fysische informatica in het vo

Reageer »
DidactiekInformaticaLeerplanontwikkelingnatuurkunde

 

Interview met dr. Ton Ellermeijer bij wie het 40 jaar geleden allemaal begon

Door Jan Lepeltak

Natuurkunde is het enige eindexamenvak in havo en vwo waar informatica deel van uit-maakt. Het onderdeel fysische informatica is sinds 1992-1993 integraal deel van het natuurkundecurriculum. Leraren zijn nageschoold (zonder enige registerdwang); er is lesmateriaal en hardware beschikbaar; kortom het is een heus, serieus vakonderdeel geworden. Aan de vier in balans voorwaarden van Kennisnet lijkt te zijn voldaan. Hoe is dat zo gekomen?

We bezochten in Amsterdam-Buitenveldert CMA. Deze spin-off van de Universiteit van Amsterdam bestaat in 2017 dertig jaar. Begonnen begin 80’er jaren binnen de didactiek natuurkunde vakgroep aan de UvA en vanaf 1987 als Stichting Centrum voor Micro-computer Applicaties (CMA). Vervolgens werkte CMA samen met het AMSTEL Instituut binnen de Bèta-faculteit (FNWI).  Een overactieve decaan sloot dit gerenommeerde instituut om zijn bezuinigingsdoelstellingen te halen om vervolgens zelf na twee jaar weer naar het bedrijfsleven te verhuizen, waar hij ook vandaan kwam. (meer…)

Wel of niet programmeren in de basisschool?

Reageer »
ICTInformaticarobotica

DSC07064

Deze vraag wordt vaak gesteld en de antwoorden zijn verschillend.  Er zijn goede argumenten om met coding en computational thinking (CT) in het basisonderwijs te beginnen. Maar er zijn evenzogoed valide argumenten om dat nog niet te doen.

Door Jan Lepeltak

Laat een ding duidelijk zijn: leerlingen moeten in ieder geval vanaf het begin van het voortgezet onderwijs met CT in het curriculum in aanraking komen. Dat er nog geen enkel zicht is op wanneer dat gaat gebeuren is onbegrijpelijk en onverantwoord. In dit artikel ga ik in op de argumenten voor en tegen coding en computational thinking (wat niet hetzelfde is als coding).
Toch eerst een stukje geschiedenis. Je politiek verantwoorden met verwijzing naar Dijsselbloem (‘het moet uit het veld komen’) is een handige truc met beperkte houdbaarheid. Er waren in het verleden gelukkig politici die wel over visie, durf en daadkracht beschikten. Sander Dekker zet een VVD-traditie voort. Zijn voorganger Luuk Hermans sprak in een interview dat ik in 1999 met hem had over brede invoering van internet in het onderwijs steeds over eerst een noodzakelijk nut en noodzaakdiscussie. Het was de vermaledijde onderwijsminister Deetman (die zelf uit bestuurlijk onderwijsland kwam) die adviezen over kleinschalige pilots in de jaren ’80 naast zich neerlegde. (meer…)

Wat is het verschil tussen coding en computational thinking?

2 reacties
codingDidactiekICTInformaticarobotica

 

Workshops Robopal

Workshops Robopal

In de codeweek die onlangs werd gehouden lag de nadruk sterk op programmeren. Programmeren is niet hetzelfde als computational thinking (CT). De vraag die men vaak hoort is of programmeren/coding wel thuis hoort in het programma van de basisschool? Als kinderen dat leuk vinden, waarom niet? Er zijn meer zaken leuk die belangrijk lijken en die niet meer bestaan, zoals schoolzwemmen bijvoorbeeld. Vraag is hoe zou een CT-leerplan dat meer is dan puur coding eruit kunnen zien?

Door Jan Lepeltak

De didactiek voor programmeren heeft een lange voorgeschiedenis en begint bij de dit jaar overleden Seymour Papert (hoogleraar aan het medialab van het MIT). Papert ontwikkelde samen met anderen de programmeertaal Logo in de jaren ‘70/’80 van de vorige eeuw. Een kernidee was dat leerlingen kennis ontwikkelen in interactie met de fysieke wereld waarin ze zich bevinden. Dat kan ook gelden voor computers. In de oertijd van Logo leerden kinderen hoe ze een virtuele of fysieke schildpad kunnen aansturen (lees programmeren). Uitgangspunt van Papert was dat kinderen leren ‘in control’ te zijn van de computers en niet andersom.

Het concept van CT kan gezien worden als een verdere verdieping van de ideeën rond programmeren in het onderwijs en past goed in de traditie van Logo en de Maker Educatie. Niet verwonderlijk  als men weet dat Mitchell Resnick, die met zijn MIT-medialabteam Scratch ontwikkelde, een leerling is van Papert.
Jeanet Wing, voormalig hoogleraar computerwetenschap aan de Carnegie Mellon University introduceerde het begrip CT in 2006. Volgens Wing gaat het bij CT niet alleen om coding en programmeren. Er is meer. Het gaat ook over de vraag welk soort problemen door computers kunnen worden opgelost en welke beter door mensen kunnen worden getackeld,  omdat mensen er gewoon beter in zijn. (meer…)

War Child en Connected Learning

Reageer »
asielkinderenbeleidblended learningCommunicatieconnected learninge-learningICTInformaticakrimponderzoekwar childwiskunde

Deze week was ik aanwezig bij een indringende presentatie van Kate Radford, programmamanager bij War Child.  Dit in het kader van een persbijeenkomst rond Connected Learning georganiseerd door Cisco Nederland. Cisco presenteerde  hun concept en visie met betrekking tot Connected Learning.
Het gaat onder meer om het implementeren van robuuste en veilige infrastructuren en het Internet of Everything (dus met domotica-toepassingen) en het integreren van zinvolle toepassingen daarbinnen. Ik beperk me nu even tot het funderend onderwijs, maar er waren ook presentaties vanuit het hbo.
Kansen voor Connected Learning zijn er natuurlijk genoeg in het K-12 onderwijs. Er zijn veel gebieden waar het lesgeven moeilijk is en het een uitdaging is om voor kinderen in hun eigen gemeenschappen onderwijs te verzorgen. Gebieden waar ook sprake is van sense of urgency. Dat kan gaan om bijvoorbeeld de eilanden in Indonesische archipel, kleine scholen in Nederlandse krimpgebieden, maar natuurlijk helemaal in conflictgebieden. (meer…)

Nederland nog steeds sloomste jongetje van de informatica klas

Reageer »
beleidcodingCommunicatieDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatielerarenonderzoek

We beginnen met het goede nieuws. De Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo onder voorzitterschap van Erik Barendsen is onlangs met een degelijk advies gekomen voor het eindexamenprogramma havo/vwo. Hier is over nagedacht. Het voorstel wordt breed gedragen. Het advies zit inhoudelijk goed in elkaar.  Ik mis wel aandacht voor de didactiek. Ideeën over hoe je je examendoelen bereikt zonder te vervallen in traditionele instructie? Wellicht komt dat in de voorgestelde handleiding voor invoering naar de scholen aan de orde.  Verder is het onderscheiden van 18 kennisdomeinen misschien wat veel van het goede. Zelf zou ik het keuzethema Algoritmiek, berekenbaarheid en logica eerder onder het kerndomein grondslagen laten vallen. Zolang we geen quantumcomputers hebben lijkt dit me een vrij elementair en duurzaam onderdeel van de informatica. Heeft men nog van de ervaringen van het  succesvolle vak fysische informatica kunnen leren? Ik lees er niet over.
Maar hoe zit het met het slechte nieuws? Als het om Coding/computational thinking op school gaat, behoren wij langzamerhand tot het slome jongetje in de Europese klas. Zie het onderzoek van het European Schoolnet van 2015 http://fcl.eun.org/documents/10180/14689/Computing+our+future_final.pdf/746e36b1-e1a6-4bf1-8105-ea27c0d2bbe0.
Het keuzevak informatica wordt gekozen door zo’n 12% van de leerlingen. Daar verandert het advies weinig aan. Dat is geen verwijt. De opdracht was nu eenmaal ontwerp een nieuw examenprogramma voor het keuze vak informatica in de 2e fase van havo/vwo. Dit vak  bevindt zich al jaren in negatieve spiraal, zo wordt ook in het advies terecht opgemerkt.  Het advies biedt geen de oplossing biedt. Hoe wordt de computationele kennis van de overige leerlingen geborgd? Niet dit dus.
Het probleem is dat het onze bewindspersonen ontbreekt aan een visie over de plek van Coding/computational thinking in ons huidige onderwijs. Geen visie is ook een visie namelijk de slechts denkbare. Platform 2032 waar de bewindspersonen zo gretog naar verwijzen (‘ik neem alles over’ zegt Dekker) vindt het belangrijk en daar blijft het voorlopig bij. De blik is gericht op de horizon van 2032.  We lezen voorstellen voor procedures van curriculumontwikkeling in het Onderwijs2032 advies. Vooralsnog duurt het, valt te vrezen ,jaren voor er onderwijsbreed iets met Coding gaat gebeuren in ons onderwijs.
Vaak wordt naar Engeland gekeken als het om de voortvarende invoering van coding gaat. Zie ook het Kennisnetrapport waarin het inspirerende project Computing at Schools (CAS) wordt beschreven https://www.kennisnet.nl/fileadmin/kennisnet/publicatie/Computing_onderwijs_in_de_praktijk.pdf . Inmiddels is ook François Hollande bezig met de invoering van zijn nationale programma L’école Numérique. Vanaf komend schooljaar zullen alle kinderen in de basisschool kennismaken met programmeren en de digitale cultuur. Deze lijn wordt in het schooljaar 2016-2017 ook in het voortgezet onderwijs voortgezet, waarbij voor leerlingen ook verdieping mogelijk is. Er wordt daarnaast stevig ingezet op de professionalisering van de docenten. Een jaar nadat de Président de la République de eerste stichting van een Grande École du Numérique bekend maakte, opende deze begin februari 2016 haar deuren. Uiteraard is er commotie over de plannen,  zo hoort dat ook en dat is in Frankrijk te verwachten, maar de voortvarende jonge, charismatische Franse minister van onderwijs Najat Belkacem (geb. in Marokko 1977) houdt stug vol. Zie haar site http://www.najat-vallaud-belkacem.com/. Twitteren doet Najat ook. Zij heeft bijna een half miljoen volgers (Mark Rutte heeft er 50.000 en Jet Bussemaker nog geen 5000).
De directe bemoeienis van president Hollande en Najat Belkacem geven aan hoe belangrijk de Franse politiek L’école Numérique vindt. Dat Sander Dekker zijn directeur-generaal po-vo stuurt om het advies van de Vernieuwingscommissie Informatica havo/vwo eind maart in ontvangst te nemen is weinig hoopvol.

Scratch en Maker education: Beren op de weg?

Reageer »
~Maker movementbeleidcodingCommunicatieDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatieLeerplanontwikkelingmultimediaOverheid

 

Joek van Montfort op de Megadojo in het Ziggodome

Joek van Montfort op de Megadojo in het Ziggodome

Afgelopen twee weken waren er in Amsterdam twee interessante bijeenkomsten rond respectievelijk Maker education (in de Balie) en Scratch (Megadojo in het Ziggodome). De zaal bij de Maker-Education bijeenkomst was bijna geheel gevuld met publiek uit heel Nederland (van Groningen tot de Brabantse Kempen).  Er waren interessante presentaties waarbij Rolf Hut de show stal.   Het was een heerlijk en echt inspirerend verhaal van de auteur van de Maakbare wereld. Hut is werkzaam op de TU Delft als (technisch) natuurkundige. Deze man moet een eigen tv-programma krijgen. Ik heb genoten van de gedreven presentatie van Astrid Poot ontwikkelaar van de Klooikoffers.
Uit de ontwapende presentaties van PO-docente Yvon Boger van het basisschool Het Palet in de Brabantse Kempen bleek weer eens dat je geen hardcore Bèta hoeft te zijn om goed met Makered bezig te zijn.  Belangrijk omdat de school van Astrid veel  juffen kent (althans zo lijkt op hun website) en we zien dat handvaardigheid richting Maker ed verschuift.
Jammer alleen dat er telkens bij de Baliebijeenkomsten zo weinig tijd/ruimte is voor deelname van het publiek. Op het einde van de bijeenkomst werd bekendgemaakt dat er nu makered-vouchers beschikbaar zijn. Leuk dat dit idee, dat ik bij de bekendmaking van het Codepact eerder ook heb geventileerd en dat nu bij de Makered’s praktijk wordt. De vouchers zijn tussen de € 250-500 Euro waard.  Dat is goed nieuws.  Helaas is er slechts € 25000,- beschikbaar is. Nu ja een beginnetje zou je kunnen zeggen. Gevaar is dat hiermee nieuwe initiatieven worden afgekocht. “Kijk is wat we allemaal al doen” ik hoor het Sander zeggen. Maar welke andere initiatieven? Er is geen Bussemaker/Dekker-beleid in dezen. (meer…)

Argumenten tegen de hbs zien we nu weer terug bij de coding-discussie

2 reacties
beleidcodingCommunicatieDidactiekgeschiedenis Ict en onderwijsICTInformaticaInnovatienatuurkundeOverheid

 

Aleid Truijens waardeer ik zeer als biografe van de schrijver Hotz en als columniste van soms zeer rake onderwijscolumns.  Maar als het om ICT gaat geeft zij blijk van een schokkend gebrek aan kennis dat zij paart aan een grote mate van stelligheid. Dat zien we ook deze week.  Recent was ik op een bijeenkomst van het  European Schoolnet waar naar aanleiding van een Europees onderzoek weer eens bleek dat ons voorgezet onderwijs wat betreft coding behoort tot de achterhoede in Europa behoort. Dat zal grote gevolgen hebben ondanks het komende bezoek van Mark Rutte aan Siliconvalley en het rapport Onderwijs2032.  De argumenten van Truijens komen mij bekend voor. Het zijn de argumenten die ook werden gebruikt toen de hbs in de 19 eeuw naast het gymnasium werd opgericht.  De hbs de school van onze grote natuurkundigen  en Nobelpriswinaars als o.a. Lorentz en Zeeman . (meer…)

Een nieuw Edubloggers initiatief?

3 reacties
beleidCommunicatieICTImplementatieInformaticaInnovatielerarenmultimediaPublicatiessocial media

edublogger

Een onafhankelijke Edubloggers keuzesite?

Wekelijks verschijnen er tientallen blogs. Nogal wat zijn afkomstig van Edubloggers. Kiezen als lezer is moeilijk en je mist vaak wat. Kortom: het is lastig bij te houden.

Wie hebben er nog meer behoefte aan een onafhankelijke, ter zake kundige redactie die een wekelijkse keuze maakt? Zo’n redactie en een bijbehorend onafhankelijke Internetsite (Huffington Post-achtig), die niet gekoppeld is aan een van de bestaande commerciële initiatieven, bestaat niet. Die zou er moeten komen. Wie wil daaraan meewerken? Ik denk met name ook aan onafhankelijke edubloggers.  Mogelijk is dit een onderwerp voor het Edubloggersdiner.
Geïnteresseerd: mail me: j.lepeltak@upcmail.nl

Over mijzelf:
Meer dan 25 jaar ben ik actief in de journalistiek op het terrein van ICT en onderwijs.  Zo heb ik gewerkt voor o.a. Personal Computer Magazine, Computable, de Telegraaf (columnist) en enkele malen voor de Volkskrant. Daarnaast was ik bijna 19 jaar hoofdredacteur van het maandblad Computers op School. Een conflict met de uitgever, waarbij de onafhankelijke positie van de redactie in het geding was, leidde ertoe dat ik samen met de rest van de redactie opstapte. Het zette me wel aan het denken over de relatie commercie en onderwijs. Het was overigens altijd een ‘bijbaantje’. Ben nu Edublogger en schrijf zo nu en dan voor onderwijsbladen als 12-18.

Coding Indonesia: the programming pioneers

1 reactie
~Maker movementbeleidcodingDidactiekICTImplementatieInformaticalerarenOverheid

A Saturday morning in South Jakarta (Kemang), a group of 15 children aged 9 -12 years are working on an assignment in Scratch. It’s a class of the pioneers in programming/coding at school in Indonesia. https://www.facebook.com/codingindonesia

Coding tutor that morning is Hauliza Riudhayanti (25), student of Gunadharma University in South Jakarta.
The driving force behind Coding Indonesia is Kurie Suditomo, an enthusiastic petite young woman and mother of two sons. Kurie does not come from education and indicates that she knows a little about programming, but she moreover sees the importance of coding for her children and for the development of Indonesia.
The current ICT education in Indonesia implies little more than working with Microsoft Office products such as Excel, Word, etc. that seems far too limited Kurie says. More needs to be done. Indonesia has 240 million inhabitants, of which more than half are younger than 30 years. Joko Widodo, the new President of Indonesia has taken education as a priority of his administration. In addition to anti-corruption (euphemistically referred to as transparency) and healthcare.
Kurie was after her studies in the US with a Fulbright scholarship for many years a journalist at the well known independent weekly magazine Tempo (banned during the Suharto regime).

Hauliza Riudhayanti

MaKeDonia: Makers ed in Indonesia

In addition to coding there is also a maker movement  emerging. After I attended the morning workshop, I talked with Kuri about Scratch and it’s pedagogical roots in the work of people like Seymour Papert and the developer of Scratch Mitchel Resnick. One of the reasons for my visit was the successful Scratch-conference last summer in Amsterdam see http://www.learningfocus.nl/2015/08/23/scratch-en-de-lessen-van-logo/ . Through my regular family visits to the stunning archipelago (twice this year) I feel more and more involved in Indonesia in general and education in particular.
Education and ICT are the key’s to the further development of this magnificent, beautiful country. There is so much more than Bali. At the request of Kurie I gave a lecture about the pedagogy of coding a few days later for a group of young teachers and computer science students. Also Iboy Imanzah, founder of MakeDonia, the maker education movement in Indonesia was present. http://www.makedonia.co/maker-indonesia-makerspaces-ecosystem-in-jakarta/

We talked about programming and the philosophy behind Scratch, and about Vygotsky, Piaget, Seymour Papert and Resnick. Education is problematic in Indonesia especially in the remote area’s. There is a serieus shortage of qualified teachers and many teachers often choose for teaching at a private school. You can hardly blame them. The salaries in state schools are very low and they have crowded classes. Iboy Imanzah introduced during my workshop, the term educational philanthropy when he spoke of the Indonesian teachers. Iboy  participates in the Indian Design for Peace initiative of Kiran Bir Sethi,  she was one of the nominees for the global teacher award. Many teachers who give Coding Indonesia workshops give them to the children of the growing middle class and do that in addition to their regular job
It’s hard to find good programmers in Indonesia, says Remko Weingarten, a successful IT entrepreneur in Jakarta and ever founder of Taxi Direct.  He was recently on Dutch television. Remko got his programmers mainly from India and Vietnam. The professional coding courses in Indonesia are expensive and the Indian education model is not working. In this model, leading ICT companies train talented students within the company. Theye get during the training e.g. a three-year course also a salary, but they are committed (by contract) to work for several years for the company. Leaving earlier means breaking your contract which means that you have to pay a penalty fee. In Indonesia this doesn’t work because of in case of a early departure there is no one who enforces the rules of the contract.
I am sure that the flame spreads rapidly from Coding Indonesia especially now that the Indonesian government has made (following e.g. Vietnam) scholarships available for good students. Kurie would like to see some of her teacher/studenten/tutors  studying in Holland. Suggestions are welcome.

Kurie Suditomo  Kurie Suditomo

 

 

Coding Indonesia

Reageer »
~Maker movementcodingDidactiekICTImplementatieInformaticaInnovatielerarenStimulering STEM

DSC07733 Het is codeweek en er gebeurt veel in Nederland, maar daar niet alleen.

Een zaterdagochtend in Zuid-Jakarta, een groep van 15 kinderen in de leeftijd van 9 -12 jaar werkt geconcentreerd aan een opdracht in Scratch. Het is een klasje van de pioniers in programmeren op school in Indonesië.  Coding tutor die ochtend is Hauliza Riudhayanti (25), student van Gunadharma University in Zuid-Jakarta. Drijvende kracht achter Coding Indonesia is Kurie Suditomo, een enthousiaste tengere jonge vrouw en moeder van twee zonen. Kurie komt niet uit het onderwijs en geeft aan zelf weinig van programmeren te weten maar zij ziet vooral het belang voor haar kinderen en voor de ontwikkeling van Indonesië.
Het huidige ICT-onderwijs in Indonesië  behelst weinig meer dan werken met Microsoft-office producten als Excel, Word etc. dat vindt Kurie veel te beperkt. Er moet meer gebeuren. Indonesië telt 240 miljoen inwoners waarvan meer dan de helft jonger is dan 30 jaar.  Het is niet voor niets dat Joko Widodo, de nieuwe president van Indonesië onderwijs als een speerpunt van zijn beleid heeft genomen., naast anti-corruptie (eufemistisch aangeduid als transparantie) en gezondheidszorg. Kurie was na haar studie in de VS met een Fullbright-beurs jarenlang journaliste bij het gezaghebbende, onafhankelijke weekblad Tempo (verboden tijdens het Soeharto-regime). Ze maakte later deel uit van het campagneteam van de onafhankelijke presidentskandidaat Boediono. Ze was ook adviseur van Boediono toen hij vice-president was van 2009 – 2014 onder president Yudhoyono.

Naast coding ook een maker movement
Nadat ik een deel van de ochtend de workshop heb gevolgd, praten we na over Scratch en de didactische roots die het heeft in het werk van mensen als Seymour Papert en de ontwikkelaar van Scratch Mitchel Resnick. Aanleiding voor mijn bezoek was de geslaagde Scratch-conferentie afgelopen zomer in Amsterdam zie http://www.learningfocus.nl/2015/08/23/scratch-en-de-lessen-van-logo/ . Door mijn regelmatige familiebezoeken aan de schitterende archipel (dit jaar twee maal) voel ik mij steeds meer betrokken bij Indonesië in het algemeen en het onderwijs in het bijzonder.
Onderwijs en ICT vormen de sleutel tot de verdere ontwikkeling van dit grote magnifieke land dat zoveel meer is dan Bali.  Zo gaf ik op verzoek enkele dagen na mijn bezoek aan Coding Indonesia in Kemang een workshop didactische achtergronden van Scratch voor een groep van jonge docenten en studenten informatica. We spraken over programmeren en de filosofie achter Scratch, van Vygotski  en Piaget tot Papert en Resnick.
Goed onderwijs vinden is problematisch in Indonesië. Er is een groot tekort aan gekwalificeerde docenten en veel docenten kiezen vaak voor een privéschool. Dat kun je ze nauwelijks verwijten. De salarissen in staatsscholen zijn bijzonder laag en de klassen groot. Iboy Imanzah introduceerde tijdens mijn workshop de term pedagogische filantropie toen hij het had over de Indonesische leraren. Vandaar dat veel docenten die Coding Indonesia workshops geven voor de kinderen van de groeiende middenklasse dat doen naast hun gewone baan. Iboy is de maker movement pionier in Indonesië hij is founder van Makedonia, the makers’ community, de Indonesische maker movement. Hij  neemt deel aan het Indiase Design for Peace-initiatief van Kiran Bir Sethi, zij was een van de genomineerden voor de global teacher award.

Het is moeilijk om aan goede programmeurs te komen in Indonesië, zo stelt Remko Wijngarten, een succesvol ICT-ondernemer in Jakarta en ooit oprichter van Taxidirect. Remko haalt zijn programmeurs vooral uit India en Vietnam.  De opleidingen in Indonesië zijn duur en het Indiase opleidingsmodel werkt niet. In dit model leiden ICT-bedrijven talentvolle studenten op binnen het bedrijf. Men krijgt tijdens een driejarige opleiding ook een salaris, maar tekent er wel voor om een aantal jaren bij het bedrijf te blijven werken. Gaat men eerder weg dan staan daar stevige boetes tegenover. In Indonesië lukt dat niet omdat bij vroegtijdig vertrek er niemand is die de regels handhaaft. Men vertrekt en het opleidingsbedrijf heeft het nakijken.
Ik weet zeker dat de vlam van Coding Indonesia zich snel verspreidt zeker nu de Indonesische regering (in navolging van o.a. Vietnam) studiebeurzen beschikbaar heeft gesteld voor goede studenten. Kurie zou graag een paar van haar studententutors in Nederland willen laten studeren. Suggesties zijn welkom.

 

Kurie Suditomo

Kurie Suditomo