Categorie: besturen

Voor honderden scholen dreigt in nieuwe schooljaar het doek te vallen

Reageer »
besturenfusiekleine scholenkrimpleraren

Wacht niet af bij dreiging

Het nieuwe schooljaar is voor de meeste scholen weer begonnen.  Dat betekent dat voor honderden kleine scholen het ook het laatste schooljaar zal zijn. Voor veel kleine kernen is sluiting een zeer dramatische gebeurtenis, die vaak onnodig is. Ouders en Medezeggenschapsraad hebben in het proces van opheffing/fusie vaak veel meer invloed dan ze zich bewust zijn. De sluiting is altijd het gevolg van een keuze die het bestuur maakt. Ook als de school onder de wettelijke norm uitkomt zijn er pragmatische oplossingen. Vaak zijn er al afspraken met de gemeente over een brede school waar de leerlingen heen gaan. Soms is men al met de bouw begonnen. Een brede school kan voordelen hebben maar als dat ten koste gaat van de vertrouwde dorpsschool dan ligt dat vaak anders.
De afgelopen jaren heb ik (samen met anderen) met succes een aantal ouders en MR’s van bedreigde scholen in o.a. Friesland, Drenthe en Overijssel mogen bijstaan. Slechts in een geval had dit geen succes omdat er werd feitelijk te laat aan de bel getrokken.
Tijdens mijn lectoraat aan de lerarenopleiding van Noordelijke Hogeschool in Leeuwarden (NHL) heb ik de waarde van de kleine rurale school pas echt ontdekt. Volgens de internationaal bekende onderwijsexpert prof. Stephen Heppell zou de kleine school juist de norm moeten zijn.
Betrokkenen (zoals ouders, leraren en betrokken inwoners) aarzel vooral niet als er zich een opheffingsdreiging aankondigt om aan de bel te trekken en neem desgewenst contact op met mij.

Jan Lepeltak
j.lepeltak@learningfocus.nl , tel.: 06 5392 7287
Zie verder ook mijn artikel http://www.learningfocus.nl/2015/03/03/kleine-scholen-en-kwaliteit-gaan-goed-samen/

Ontwikkel alternatieven bij dreigende sluiting

2 reacties
beleidbesturenkleine scholenkrimpopheffing

 

Ouders kunnen via MR  een alternatief plan bedenken

In een brief van 4 mei 2015 aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat hij de positie van ouders wil versterken door middel van een beschrijving van de procedure die de medezeggenschapsraad (‘MR’), waarin ouders vertegenwoordigd zijn, kan volgen om alternatieven voor een fusie of sluiting voor te leggen aan het bevoegd gezag. Zo’n alternatief kan zijn de overdracht van de school aan een ander bevoegd gezag, bijvoorbeeld de Verenigde Zelfstandige Dorpsscholen.
Begin dit jaar kwam een belangrijke handreiking (zie hieronder) uit van het Experticecentrum Onderwijsgeschillen. Die handreiking is in opdracht van het OCW geschreven door twee vooraanstaande juristen. Het toont zeer gedetailleerd aan dat de Medezeggenschapsraad een instantie is die meer bevoegdheden (lees ook macht) heeft dan men zich doorgaans realiseert. De afgelopen jaren ben ik in adviserende zin een aantal malen betrokken geweest bij dreigende schoolsluiting van een kleine school doorgaans in een krimpgebied.
In de handreiking worden een aantal fases in zo’n fusie/opheffingproces genoemd. Vaak moest ik dikke dossiers doorspitten opgesteld door advocaten van beide partijen (bestuur en MR). Dit was meestal de laatste van de vier fases. Geen leuk werk en wat treurig dat het zover moest komen. Het vreet energie en middelen waarvan ik liever zag dat deze aan het onderwijs en de leerlingen werden besteed. (meer…)

KomenskyPost vanaf 1 mei

Reageer »
asielkinderenbeleidbesturencodingCommunicatieconnected learningDidactieke-learningICTImplementatiekrimpLeerplanontwikkelinglerarensocial media

KomenskyPost header nieuw

De hoeveelheid informatie over ontwikkelingen op het gebied van innovatie en onderwijs zoals die via blogs dagelijks tot ons komt is voor een individu niet meer bij te houden. KomenskyPost selecteert, vat kort samen, schrijft zelf en linkt. Zo wil de redactie iedere geïnteresseerde op de hoogte houden. De redactie is daarbij volledig onafhankelijk.De humanistische vrijdenkersgeest van Komensky speelt daarbij een rol.

Komensky, beter bekend als Comenius (1592 – 1670), was asielzoeker (in Nederland), pedagoog, onderwijsvernieuwer en humanist. Hij was de eerste pedagoog die het belang van het gebruik van afbeeldingen in het onderwijs benadrukte. Comenius stond standenloos onderwijs voor, waarbinnen elk kind zich volledig kon ontwikkelen. Zijn opvattingen zijn nog opmerkelijk actueel.

www.komenskypost.nl

De Contouren van Onderwijs 2032?

6 reacties
beleidbesturenICTInnovatieLeerplanontwikkelingmultimediaOverheid

Wie de voorstellen uit Ons onderwijs 2032 krijgt soms een déjà vue gevoel.  Veel voorstellen kan men, in andere bewoordingen, ook terugvinden in de Contourennota (1975) van minister Kemenade. Het waren de naweeën van de jaren ’60 en de tijd van de kritische leraren. Een euforische tijd waarin het kabinet Den Uyl, idealistisch maar wellicht naïef en overmoedig het onderwijs wilde vernieuwen. Toch zijn de ideeën nu minder revolutionair dan toen en komen ze bekend voor:

“De school bereidt de leerlingen te weinig voor op de samenleving waarmee ze te maken krijgen en waarin van hen in toenemende mate een eigen bijdrage, betrokkenheid en medezeggenschap worden verwacht.  In het onderwijs komen maatschappelijke verschijnselen en sociale problemen als welvaart, werkgelegenheid, sociale zekerheid, de derde wereld, veranderende rolpatronen voor mannen en vrouwen, milieuvraagstukken, criminaliteit (…) te weinig systematisch aanbod.” (p.12 Contourennota , 1975) (meer…)

Wie zit op Sander Dekker’s plannen te wachten?

Reageer »
beleidbesturenICTkleine scholenkrimpLeerplanontwikkelingOverheid

 

In het persbericht van Sander Dekker over de verruiming van de regels voor het starten van een nieuwe school staan nogal wat onbewezen aannames.  “Vernieuwende initiatieven krijgen te weinig kans, terwijl scholen die slecht onderwijs geven wél kunnen starten.” Waaruit blijkt precies dat vernieuwende scholen te weinig kans krijgen?

Scholen kan men in de plannen stichten om het gehanteerde onderwijsconcept, bijvoorbeeld door het specifieke gebruik van nieuwe technologieën. Dat kan mits vergezeld van ouderverklaringen of een marktonderzoek. Maar het bestaande verruimde experimenteerartikel uit de wet maakt het nu toch ook mogelijk een nieuwe school te starten? Gewoon wat makkelijker dat artikel toepassen en klaar ben je. Daar hebben we toch geen nieuwe wetgeving voor nodig? Maar ja, wetgeving is belangrijk voor het politieke CV van een bewindspersoon. (meer…)

Onderwijs aan asielkinderen kan echt beter met ICT

Reageer »
asielkinderenbeleidbesturenblended learningcodingCommunicatieDidactieke-learningICTInnovatieOverheid

volkskrant asielzoekers

Met onderwijs aan kinderen van vluchtelingen wil het nog niet erg vlotten in ons land. Dat lezen we op 11 januari 2016 in de pers. Mijn laatste blog in 2015 ging hierover. Al veel eerder heb ik gepleit voor het inzetten van niet-conventionele middelen voor het onderwijs aan asielkinderen. Ruim een jaar geleden (december 2014) had ik contact met het Lowan (ondersteuning onderwijs nieuwkomers) over de mogelijkheid om kennis en ervaring van online – eLearning  te gebruiken om onderwijs aan kinderen van vluchtelingen te realiseren. Helaas zonder enig resultaat.  Tussen droom en daad stonden nu geen wetten in de weg maar men zag men vooral praktische bezwaren. Het woord uitdagingen werd nu eens niet gebruikt helaas. Een vergelijkbare reactie kreeg ik van de PO-raad. Toen ik als oud-leraar Nederlands en afgestudeerd linguïst aanbood ook Nederlandse taalles te geven kreeg ik te horen dat het probleem was dat ik niet over een NT2 diploma beschikte. Tja… (meer…)

Leer vluchtelingen Nederlands leren

Reageer »
beleidbesturenblended learningCommunicatiee-learningICTImplementatieInnovatielerarenLerenmulitmediaOverheidsocial media

volkskrant asielzoekers

En waarom er nog niets gebeurt

In oktober 2014 stuurde ik een voorstel aan de PO-raad naar aanleiding van de grote toestroom van kinderen van asielzoekers en de vaststelling dat traditionele oplossingen voor leren van Nederlands ontoereikend zijn. Uitgangspunt is dat het leren van de Nederlandse taal voor vluchtelingen en hun kinderen cruciaal is.

Ik stelde de inzet voor van onconventionele methoden met behulp van ICT, e-learning, blended learning (in dit geval een combi van F2F en communicatief taalonderwijs). Eerdere had ik contact met de NT2 club van de Vrije Universiteit.  Men wilde graag meewerken. Daar gaf men aan dat men vooral behoefte had aan wat ik noem Quick and Dirty korte lessen Nederlandse taal.
In het afgelopen jaar is er wat dit betreft weinig gebeurd. (meer…)

Leer vluchtelingen-kinderen basic Nederlands en coding

4 reacties
beleidbesturenblended learningcodingCommunicatieDidactieke-learningICTInnovatieLeerplanontwikkelingLerenmultimediaOverheid

kerstboom    Basic NL en coding laten we met kerst beginnen

Dat leerkrachten die lesgeven aan vluchtelingenkinderen door middel van een online cursus worden geholpen is een goede zaak. Het gaat onder meer om kennis over chronische stress en de manier waarop leerkrachten kunnen bijdragen aan de veerkracht van kinderen na ingrijpende levenservaringen.

Maar is het voldoende?  Snel contact met leeftijdgenootjes heeft ook een therapeutische werking.  Mijn voorstel is simpel. Ontwikkel een eenvoudig (‘quick and dirty’) communicatief taalprogramma Nederlands als tweede taal voor kinderen en jongeren. Hiermee kunnen kinderen van vluchtelingen op een toegankelijke manier zelfstandig de basis van onze taal leren. Dat maakt het snel mogelijk met hun Nederlandse klasgenootjes te praten en hun praktische kennis van onze taal verder uit te breiden. Het idee is niet nieuw. Ik opperde het al ruim een jaar geleden bij PO-raad. (meer…)

Stichting Leerkracht bezoekt Hoogovens

Reageer »
beleidbesturenCommunicatieDidactiekICTLeerplanontwikkelinglerarenOverheid

hoogovens

Wat de Mckinsey-aanpak voor het onderwijs kan betekenen.

Onlangs mocht ik deelnemen aan een bezoek aan de Hoogovens georganiseerd door De Stichting Leerkracht (DSL). De trotse werknemers spreken nog steeds van de Hoogovens en niet van Tata-steel (Tata klinkt ook beetje lullig).  De Hoogovens maken deel uit van het Indiase Tata Steel, nr. 11 op de wereldranglijst van staalproducenten.
Veel onderwijsmensen kennen inmiddels de activiteiten van de Stichting Leerkracht: het ingang zetten van innovatie- en verbetertrajecten op scholen met gebruikmaking van een methodiek ontleend aan het oudste managementconsultancy-bedrijf ter wereld McKinsey. Een bedrijf met een weerbarstig verleden. Zie voor een interessant artikel over Mckinsey The Independent  (2015). http://www.independent.co.uk/news/business/analysis-and-features/mckinsey-how-does-it-always-get-away-with-it-9113484.html.

Ik zal eerlijk zijn. De relatie McKinsey – onderwijs deed mijn wenkbrauwen even fronsen. “Run schools as you run succesfull business” kwam ik als slogan tegen naar aanleiding van McKinsey’s rapport over global education. McKinsey heeft zeker een punt als men stelt dat wil je het onderwijs verbeteren je de positie en de kwaliteit van de docenten dient te verbeteren. De kwaliteit van het onderwijs kan de kwaliteit van de docenten nooit overstijgen. Ik moest daarbij denken aan het toenemende aantal onbevoegde docenten.

Jaap Versfeld (oud-McKinseypartner) is de gedreven motor achter de St.Leerkracht. Hij is in de gelegenheid zijn tijd geheel pro-bono aan de DSL te weiden.  Inmiddels nemen enkele honderden PO en VO-scholen mee aan het DSL-programma.
Ik vond het fijn dat DSL/Jaap mij in de gelegenheid stelde de Hoogovens te bezoeken. Ik heb iets met de Hoogovens, een broer van mij heeft er zo’n 25 jaar gewerkt tot hij de zoveelste reorganisatie niet overleefde.  Een trauma waar hij nooit geheel overheen is gekomen, want de Hoogovens gaat kennelijk in je bloed zitten.
Tata heeft het zwaar.  Er is overproductie aan staal in de wereld, mede veroorzaakt door de economische crises. China is verantwoordelijk voor 50%  van de mondiale staalproductie. Om concurrerend te kunnen blijven is vooral aandacht voor kwaliteit en innovatie  een belangrijke voorwaarde voor duurzaamheid,stelde directeur Hans van de Berg. Wij moesten nadenken over wat de nieuwe op Toyota-gebaseerde lean-aanpak van Hoogovens voor een school kan betekenen.  Onderwijsmanagers kunnen zeker veel leren van bijv. de Hoogovensaanpak. Bijvoorbeeld als het gaat om veelvuldige  en heldere communicatie binnen de school.  Geen controle van de medewerkers maar nagaan of men zijn werk goed kan doen en of er belemmeringen zijn die het management kan oplossen. Men moet ervaren dat men het samen doet. Die directe band met de werkvloer (en ook materiekennis) werd als belangrijk gezien. Directeur van de Berg en ook chef van de ploegendienst Ron waren gepokt en gemazelde Hoogovenmensen met een lange staat van dienst. Van de Berg vierde die dag zijn 25 jarig jubileum.

Het DSL-gezelschap bestond o.a. uit enkele leerkrachten (waaronder Arjan van der Meij, die ook in de raad van advies van DSL zit) en voor de rest bestuurders, en enkele DSL-coaches.
Je komt in het onderwijs rare zaken tegen. Stel je voor een generaal die zijn soldaten nooit ontmoet of een hoofdcommissaris van politie die nooit een diender spreekt. In bestuurlijk onderwijsland komt dat voor. Het zijn vaak vriendelijke, zachtmoedige mensen die zich als bestuurder nauwelijks op de werkvloer vertonen (‘is lastig binnen onze organisatie’) en als dat gebeurt brengt het onrust teweeg. Dat krijg je dan. Ik ontmoette ook een geestdriftige ROC-bestuurder afkomstig uit het bedrijfsleven. Hij bezocht vaak (praktijk) lessen. Het was in het begin voor de leerlingen en docenten even wennen, maar nu vindt men het heel gewoon.
DSL doet goed werk. Of de activiteiten beklijven en een duurzaam effect hebben durf ik niet te zeggen, maar er gebeurt tenminste iets. Voor de deelnemers op school lijkt het zeker nuttig.
De uitdaging voor DSL is dat men altijd via het bestuur binnen komt. Als de relatie tussen het bestuur en de werkvloer (docenten) slecht of zwak is dan is de behoefte aan de DSL-benadering eigenlijk het sterkst maar zijn ook de landingsmogelijkheden het lastigst, lijkt me. De echte grote antwoorden voor de crisis in ons onderwijs zullen uiteindelijk vooral via nieuwe curricula en didactiek moeten komen. Dat stelde Tony Bates tijdens zijn keynote op de Onderwijsdagen ook. Hierover in een volgend blog meer.

 

Waarom OCW zo weinig van ICT weet

Reageer »
beleidbesturencodingDidactiekgeschiedenis Ict en onderwijsICTImplementatieInformaticaInnovatiekleine scholenkrimplerarenmulitmediaOverheid
Onderwijsminister Wim Deetman in 1987

Onderwijsminister Wim Deetman in 1987

Onlangs had ik een uitgebreid gesprek met oud-onderwijsminister Wim Deetman later o.a. voorzitter van de 2e kamer, burgemeester van Den Haag en lid van de Raad van State.
Het ging mij nu met name om de oertijd van computers in ons onderwijs.  Deet, zoals hij door velen werd genoemd, had ik al enkele keren eerder geïnterviewd, voor het eerst in 1987. Ik heb hem leren kennen als een slimme, wat stijve maar integere politicus, wars van enig populisme. Populariteit streefde hij niet na, ook niet bij zijn collega’s, maar hij bleef wel altijd loyaal. Het interview met hem uit ’87 had ik meegenomen. Deetman was toen nog een jonge veertiger. Het zien van die foto ontlokt een glimlach.  Hij behoorde zonder twijfel tot de minst populaire ministers. Dat gold trouwens niet alleen bij de werkenden in het onderwijs, maar ook binnen het kabinet was hij weinig populair. Minister-president Lubbers behoorde tot zijn weinige politieke vrienden.
Bezuinigen op lerarensalarissen maakt je niet populair, al zaten we dan economisch in zwaar weer. Ik kan me herinneren dat ik enkele honderden guldens per maand op mijn parttime lerarensalaris moest inleveren. Misschien achteraf een blessing in disguise, het dwong als me jonge vader naar andere wegen te zoeken. Die vond ik deels na 10 jaar lesgeven in de journalistiek. (meer…)